Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 39

ब्रह्मोवाच । वसिष्ठवचनं श्रुत्वा रामो धर्मभृतां वरः । परं हर्षमनुप्राप्य हृदयानंदकारकम्

brahmovāca | vasiṣṭhavacanaṃ śrutvā rāmo dharmabhṛtāṃ varaḥ | paraṃ harṣamanuprāpya hṛdayānaṃdakārakam

พระพรหมาตรัสว่า: ครั้นได้สดับวาจาของวสิษฐะแล้ว พระรามผู้ประเสริฐในหมู่ผู้ทรงธรรม ก็เปี่ยมด้วยปีติยินดีสูงสุด อันทำให้ดวงหทัยชื่นบาน

ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
वसिष्ठवचनम्Vasiṣṭha’s words
वसिष्ठवचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ + वचन (प्रातिपदिक; √वच् (धातु) से वचन)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वसिष्ठस्य वचनम्)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formकृदन्त; त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः
रामःRāma
रामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
धर्मभृताम्of the upholders of dharma
धर्मभृताम्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootधर्म + भृत् (प्रातिपदिक; √भृ (धातु) से भृत्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मं भृतः)
वरःthe best
वरः:
Pradhana (Predicate/विधेय)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-नाम (predicate noun)
परम्great
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (हर्षम् इति)
हर्षम्joy
हर्षम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
अनुप्राप्यhaving attained
अनुप्राप्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootअनु + प्र + √आप् (धातु)
Formकृदन्त; ल्यप्-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः
हृदयानन्दकारकम्causing delight in the heart
हृदयानन्दकारकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहृदय + आनन्द + कारक (प्रातिपदिक; √कृ (धातु) से कारक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हृदयस्य आनन्दस्य कारकम्)

Brahmā

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Scene: A teaching grove: Vasiṣṭha seated as a sage, Rāma listening attentively; Brahmā as the narrator implied in the cosmic background. Rāma’s face brightens with inner joy.

B
Brahmā
V
Vasiṣṭha
R
Rāma
D
Dharmāraṇya

FAQs

True praise of a tīrtha and dharma, received from a realized teacher, naturally awakens joy and resolve in the listener.

Dharmāraṇya (as the subject of Vasiṣṭha’s preceding teaching).

None; it marks a narrative transition—Rāma’s response to the māhātmya.