Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 37

इन्द्र उवाच । शृण्वंतु देवताः सर्वा मम दुःखस्य कारणम् । दुःखेन मम यल्लब्धं तत्किं वा प्रार्थयेद्यमः । बृहस्पतिः समालोक्य सर्वान्दे वानथाब्रवीत्

indra uvāca | śṛṇvaṃtu devatāḥ sarvā mama duḥkhasya kāraṇam | duḥkhena mama yallabdhaṃ tatkiṃ vā prārthayedyamaḥ | bṛhaspatiḥ samālokya sarvānde vānathābravīt

พระอินทร์ตรัสว่า “ขอให้เทวะทั้งปวงจงฟังเหตุแห่งความทุกข์ของเรา สิ่งที่เราได้มาด้วยความลำบากนั้น ยมะจะปรารถนามันไปเพื่อสิ่งใดเล่า” แล้วพระพฤหัสบดีทอดพระเนตรเหล่าเทพทั้งหลายและกล่าวตอบ

इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शृण्वन्तुlet (them) hear
शृण्वन्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
देवताःdeities
देवताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सर्वाःall
सर्वाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘देवताः’ इति विशेषण
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
दुःखस्यof (my) sorrow
दुःखस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
कारणम्cause
कारणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘शृण्वन्तु’ इत्यस्य कर्म
दुःखेनthrough/with sorrow
दुःखेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
ममby me / my
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
यत्whatever/that which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
लब्धम्obtained
लब्धम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootलभ् (धातु) → लब्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘यत्’ इत्यस्य विशेषण
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नार्थक
वाor/indeed
वा:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (particle: or/indeed)
प्रार्थयेत्should ask/request
प्रार्थयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+अर्थ् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यमःYama
यमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
समालोक्यhaving looked at/observed
समालोक्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+आ+लोक् (धातु) → समालोक्य (ल्यप्)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त (absolutive), पूर्वकाल
सर्वान्all
सर्वान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘देवान्’ इति विशेषण
देवान्the gods
देवान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलुङ् (Aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Indra (followed by Bṛhaspati beginning to respond)

Scene: Indra rises and speaks to the assembled devas, expressing distress; Bṛhaspati, calm and luminous, prepares to respond, embodying guru-like steadiness.

I
Indra
D
Devatās
Y
Yama
B
Bṛhaspati

FAQs

Worldly rank is insecure; when dharma-backed tapas rises, even Indra’s sovereignty appears fragile—prompting reflection on true authority grounded in righteousness.

Dharmāraṇya remains the sacred backdrop where Yama’s tapas is understood to be taking place.

No direct ritual instruction; the verse frames a theological conflict around the fruits of tapas.