Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 14

सर्वमंगलमांगल्यं पुण्यं सारस्वतं जलम् । ऊर्ध्वं किं दिवि यत्पुण्यं प्रभासांते व्यवस्थितम्

sarvamaṃgalamāṃgalyaṃ puṇyaṃ sārasvataṃ jalam | ūrdhvaṃ kiṃ divi yatpuṇyaṃ prabhāsāṃte vyavasthitam

สายน้ำสารัสวตะเป็นมงคลยิ่ง—เป็นมงคลเหนือมงคลทั้งปวงและเป็นบุญอันประเสริฐ แล้วบุญใดเล่าแม้ในสวรรค์จะสูงไปกว่าบุญที่สถิต ณ ปลายแห่งประภาสะ?

सर्वमङ्गलमाङ्गल्यम्the auspiciousness of all auspicious things
सर्वमङ्गलमाङ्गल्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + मङ्गल + माङ्गल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying जलम्)
पुण्यम्holy, meritorious
पुण्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying जलम्)
सारस्वतम्of Sarasvatī
सारस्वतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसारस्वत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying जलम्)
जलम्water
जलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ऊर्ध्वम्above, higher
ऊर्ध्वम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण (adverbial use); दिशावाचक (directional adverb)
किम्what?
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक (interrogative)
दिविin heaven
दिवि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
पुण्यम्merit
पुण्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रभासान्तेat Prabhāsa’s end/at Prabhāsa region
प्रभासान्ते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रभास + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
व्यवस्थितम्situated, established
व्यवस्थितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + अव + स्था (धातु) → व्यवस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying पुण्यम्)

Mārkaṇḍeya (contextual continuation)

Tirtha: Sārasvata jala (Sarasvatī-associated tīrtha water) linked with Prabhāsa-anta

Type: kshetra

Listener: brāhmaṇas (viprāḥ)

Scene: A radiant vessel or flowing stream labeled ‘Sārasvata jala’ shines with auspicious light; in the distance, the Prabhāsa sacred landscape appears—sea-coast glow, tīrtha banks, and a sense of culmination, as if the merit itself is ‘established’ there.

S
Sarasvatī
S
Sārasvata jala
P
Prabhāsa

FAQs

Sacred geography matters: the merit of holy waters and tīrthas can surpass even celestial attainments.

Sarasvatī’s sacred waters, especially as established in the Prabhāsa region (Prabhāsānta).

Implicitly encourages contact with/usage of Sārasvata water (snāna, ācamana, tīrtha-sevā), though not spelled out here.