Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 6

पार्वत्या कीलितः कस्मा न्नष्टवृत्तिः शिवः कथम् । कारणं कथ्यतां तत्र परं कौतूहलं हि मे

pārvatyā kīlitaḥ kasmā nnaṣṭavṛttiḥ śivaḥ katham | kāraṇaṃ kathyatāṃ tatra paraṃ kautūhalaṃ hi me

เหตุใดพระศิวะจึงถูกพระปารวตีทำให้หยุดนิ่ง และพระองค์ทรงสูญเสียสติปกติได้อย่างไร? ขอโปรดบอกเหตุแห่งเรื่องนั้นเถิด เพราะความใคร่รู้ของข้าพเจ้ามีมากยิ่ง

पार्वत्याby Pārvatī
पार्वत्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
कीलितःrestrained, pinned down
कीलितः:
Kriya-visheshana (Predicative/क्रियाविशेषण-भाव)
TypeAdjective
Rootकील् (धातु) → कीलित (कृदन्त-प्रातिपदिक; PPP)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
कस्मात्from what cause? why?
कस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular)
नष्टवृत्तिःone whose activity/means is lost
नष्टवृत्तिः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनष्ट + वृत्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
शिवःŚiva
शिवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
कथम्how?
कथम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
कारणम्the reason
कारणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
कथ्यताम्let it be told
कथ्यताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), कर्मणि-प्रयोग (passive)
तत्रthere, in that matter
तत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place/context)
परम्great, supreme
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
कौतूहलम्curiosity
कौतूहलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकौतूहल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
हिindeed
हि:
Avadharana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/causal nuance)
मेmy
मे:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

Yudhiṣṭhira

Listener: Vyāsa

Scene: Yudhiṣṭhira, intent and inquisitive, asks how Śiva could be ‘stilled’ by Pārvatī; visual foreshadowing of a Śiva–Pārvatī scene with Śiva in yogic poise and Pārvatī playfully asserting śakti.

P
Pārvatī
Ś
Śiva

FAQs

The Purāṇas encourage reasoned inquiry into sacred narratives to uncover their dharmic and theological meaning.

The question leads into the explanation that underpins the Śiva-tīrtha’s sanctity in Dharmāraṇya.

None; it requests an explanation (kāraṇa) rather than prescribing a rite.