Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 84

पश्यतामभवयुद्धं तुमुलं लोमहर्षणम् । अस्त्रैश्चिच्छेद मातगी मदविह्वलितं रिपुम्

paśyatāmabhavayuddhaṃ tumulaṃ lomaharṣaṇam | astraiściccheda mātagī madavihvalitaṃ ripum

เมื่อทุกคนเฝ้าดูอยู่ ศึกก็ทวีความดุเดือดน่าสะพรึงกลัวจนขนลุก มาตังคีทรงใช้อาวุธตัดฟันศัตรูผู้เมามัวด้วยทิฐิและโอนเอนให้ขาดสิ้น

पश्यताम्while (they) were watching
पश्यताम्:
Adhikarana (Context/सापेक्ष)
TypeVerb
Rootपश् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकालिक कर्तरि शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुं/नपुंस, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (genitive absolute sense)
अभवत्became/occurred
अभवत्:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुमुलम्tumultuous
तुमुलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुमुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (युद्धस्य)
लोमहर्षणम्hair-raising
लोमहर्षणम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootलोम + हर्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (लोमानां हर्षणम्) विशेषण (युद्धस्य)
अस्त्रैःwith weapons
अस्त्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
चिच्छेदcut down/severed
चिच्छेद:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootछिद् (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मातङ्गीMātaṅgī
मातङ्गी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमातङ्गी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मदविह्वलितम्maddened/delirious with intoxication
मदविह्वलितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमद + विह्वलित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle) ‘विह्वलित’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मदेन विह्वलितम्) विशेषण (रिपुम्)
रिपुम्enemy
रिपुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced; exact speaker not in snippet)

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Scene: A hair-raising, swirling battle: Devī Mātaṅgī unleashes astras, slicing through the arrogant, staggering foe; spectators recoil in awe as weapons flash.

M
Mātaṅgī
R
ripu (enemy, Karṇāṭa implied)

FAQs

Arrogance (mada) destabilizes the adharmic, while divine power decisively protects the sanctity of a holy place.

Dharmāraṇya, shown as safeguarded by the fierce, protective presence of Mātaṅgī.

None; the verse describes the Devī’s martial protection rather than a liturgical instruction.