Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 36

यमस्यैतद्वचः श्रुत्वा भगवांस्तिमिरापहः । छायासंज्ञामथाहूय पप्रच्छ क्वगतेति च

yamasyaitadvacaḥ śrutvā bhagavāṃstimirāpahaḥ | chāyāsaṃjñāmathāhūya papraccha kvagateti ca

ครั้นสดับวาจาของยมะแล้ว พระผู้เป็นเจ้า—ผู้ขจัดความมืด—ทรงเรียกผู้มีนามว่า ‘ฉายา’ มา แล้วตรัสถามว่า “นางไปที่ใด?”

yamasyaof Yama
yamasya:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); एकवचन
etatthis
etat:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; ‘वचः’ विशेषण
vacaḥspeech/words
vacaḥ:
Karma (Object of śrutvā/कर्म)
TypeNoun
Rootvacas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriyāviśeṣaṇa (पूर्वक्रिया/Adverbial)
TypeVerb
Root√śru (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive); ‘श्रुत्वा’ = having heard
bhagavānthe Blessed Lord
bhagavān:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
timira-apahaḥremover of darkness
timira-apahaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottimira (प्रातिपदिक) + apaha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (उपपद-तत्पुरुष: ‘तिमिरम् अपहन्ति’); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; ‘भगवान्’ विशेषण
chāyā-saṃjñām(the one) named Chāyā
chāyā-saṃjñām:
Karma (Object of āhūya/कर्म)
TypeNoun
Rootchāyā (प्रातिपदिक) + saṃjñā (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास (विशेषण-विशेष्य: ‘छाया-नाम्नी’); स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
athathen
atha:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (then/thereupon)
āhūyahaving summoned
āhūya:
Kriyāviśeṣaṇa (पूर्वक्रिया/Adverbial)
TypeVerb
Rootā√hū (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive); ‘आहूय’ = having called/summoned
papracchaasked
papraccha:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra√prach (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
kva-gatā(saying) ‘where has she gone?’
kva-gatā:
Karma (Quoted content/वाक्यकर्म)
TypeNoun
Rootkva (अव्यय) + gata (कृदन्त; √gam)
Form‘क्व’ इति प्रश्न-अव्यय + ‘गता’ (क्त; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन); इति-पूर्वकं वाक्यांशः
itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative)
caand
ca:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय

Purāṇic narrator (contextual)

Scene: The luminous father-deity, hearing Yama, calls Chāyā by name; attendants turn; the moment feels like an investigation beginning, with a question hanging in the air: ‘Where has she gone?’

Y
Yama
V
Vivasvān (Sūrya/Divākara)
C
Chāyā
S
Saṃjñā (implied)

FAQs

Truth is sought through inquiry; dharma requires accountability when confusion arises in relationships.

No tīrtha is specified in this verse; it advances the Saṃjñā–Chāyā narrative.

None; it is a narrative inquiry scene.