Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 3

युधिष्ठिर उवाच । पितामह महाभाग कथयस्व प्रसादतः । उत्पत्तिरश्विनोश्चैव मृत्युलोके च तत्कथम्

yudhiṣṭhira uvāca | pitāmaha mahābhāga kathayasva prasādataḥ | utpattiraśvinoścaiva mṛtyuloke ca tatkatham

ยุธิษฐิระกล่าวว่า: “โอ้ปิตามหาผู้ควรบูชา โอ้ผู้มีบุญยิ่ง โปรดเมตตาเล่าให้ข้าพเจ้าฟังเถิดว่า อัศวินกุมารทั้งสองบังเกิดมาอย่างไร และเหตุนี้เกิดขึ้นในโลกมนุษย์ได้อย่างไร”

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संज्ञा
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
पितामहO grandsire
पितामह:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
महाभागO greatly fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; विशेषण; कर्मधारय-समास
कथयस्वtell (please)
कथयस्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कथ् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
प्रसादतःkindly; out of grace
प्रसादतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootप्रसाद (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): ‘out of grace/ kindly’
उत्पत्तिःorigin, birth
उत्पत्तिः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अश्विनोःof the two Aśvins
अश्विनोः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), द्विवचन
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
मृत्युलोकेin the mortal world
मृत्युलोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तत्पुरुष-समास (मृत्योः लोकः = world of mortals)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सर्वनाम
कथम्how
कथम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक (interrogative adverb: ‘how’)

Yudhiṣṭhira

Listener: Pitāmaha (revered elder/teacher figure)

Scene: Yudhiṣṭhira, hands folded, respectfully questions the venerable Pitāmaha in a calm assembly; sages and a sacred fire may be present, indicating transmission of higher knowledge.

Y
Yudhiṣṭhira
A
Aśvinīkumāras

FAQs

Humble inquiry into sacred history is itself dharma; sincere questioning invites liberating knowledge.

No specific tīrtha is named in this verse; it introduces a doctrinal narrative within Dharmāraṇya.

None; it is a request for narration (śravaṇa) of a sacred account.