Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 29

छाया स्वतनयेष्वेव यथा प्रेष्णाध्यवर्तत । तथा न संज्ञाकन्यायां पुत्रयोश्चाप्यवर्तत । लालनासु च भोज्येषु विशेषमनुवासरम्

chāyā svatanayeṣveva yathā preṣṇādhyavartata | tathā na saṃjñākanyāyāṃ putrayoścāpyavartata | lālanāsu ca bhojyeṣu viśeṣamanuvāsaram

ฉายาแสดงความเอ็นดูต่อบุตรของตนเป็นพิเศษ แต่หาได้ประพฤติเช่นนั้นต่อธิดาของสัญญาและโอรสทั้งสองไม่ วันแล้ววันเล่า นางแบ่งแยกทั้งการทะนุถนอมและอาหารอย่างชัดเจน

छायाChāyā (Shadow; the wife)
छाया:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Nominative, Singular)
स्वतनयेषुtoward/among her own sons
स्वतनयेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + तनय (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (स्वस्य तनयाः), पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Locative, Plural)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
यथाas/just as
यथा:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (comparative adverb)
प्रेष्णाwith affection/love
प्रेष्णा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रेष्णा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Instrumental, Singular)
अध्यवर्ततbehaved/treated (them)
अध्यवर्तत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु) उपसर्ग: अधि
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद (3rd person singular, Imperfect, Ātmanepada)
तथाso/in the same way
तथा:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
संज्ञाकन्यायाम्toward Saṃjñā’s daughter
संज्ञाकन्यायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंज्ञा (प्रातिपदिक) + कन्या (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (संज्ञा-रूपा कन्या), स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Locative, Singular)
पुत्रयोःtoward the two sons
पुत्रयोः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी/षष्ठी-विभक्ति, द्विवचन (Masculine, Locative/Genitive, Dual)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Addition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (also/even)
अवर्ततbehaved/treated
अवर्तत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद (3rd person singular, Imperfect, Ātmanepada)
लालनासुin acts of fondling/caressing
लालनासु:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलालना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन (Feminine, Locative, Plural)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
भोज्येषुin foods/edibles
भोज्येषु:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभोज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन (Neuter, Locative, Plural)
विशेषम्special preference/distinction
विशेषम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Accusative, Singular)
अनुवासरम्day by day
अनुवासरम्:
Sambandha (Time/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय) + वासर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (वासरं वासरं प्रति), अव्यय (indeclinable adverb)

Vyāsa (continuing narrative)

Listener: nṛpa (king)

Scene: Chāyā in a household setting feeding and caressing her own children while Saṃjñā’s children sit aside, receiving less; the contrast is shown through posture, gaze, and unequal portions of food.

C
Chāyā
S
Saṃjñā

FAQs

Partiality and injustice within the household violate dharma and become seeds for conflict and curse.

No tīrtha is referenced in this verse.

None.