Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 76

कैलासशैलभवने त्रिजगजनित्रीं गौरीं निवेश्य कनकांचितरत्नपीठे । नृत्यं विधातु मभिवाञ्छति शूलपाणौ देवाः प्रदोषसमयेऽनुभजंति सर्वे

kailāsaśailabhavane trijagajanitrīṃ gaurīṃ niveśya kanakāṃcitaratnapīṭhe | nṛtyaṃ vidhātu mabhivāñchati śūlapāṇau devāḥ pradoṣasamaye'nubhajaṃti sarve

ในปราสาทบนเขาไกรลาส เมื่อประทับพระนางคาวรี—มารดาแห่งสามโลก—บนบัลลังก์แก้วมณีประดับทอง ครั้นศูลปาณีทรงปรารถนาจะเริ่มร่ายรำ เหล่าเทพทั้งปวงย่อมชุมนุมและเฝ้าปรนนิบัติในยามประโทษะ

kailāsa-śaila-bhavanein the dwelling on Mount Kailāsa
kailāsa-śaila-bhavane:
Adhikarana (Place/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkailāsa+śaila+bhavana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः कैलास+शैल (षष्ठी-तत्पुरुषः) + भवने (सप्तमी)
tri-jaga-janitrīmthe mother of the three worlds
tri-jaga-janitrīm:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottri+jagat+janitrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः त्रि+जगत् (द्विगु) + जनित्री (षष्ठी-तत्पुरुषः: 'mother of the three worlds')
gaurīmGaurī (Pārvatī)
gaurīm:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgaurī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
niveśyahaving seated/placed
niveśya:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootni+vi+śi (धातु) + ल्यप्
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त (absolutive), अव्ययभाव
kanaka-aṃcita-ratna-pīṭheon the jewel-throne inlaid with gold
kanaka-aṃcita-ratna-pīṭhe:
Adhikarana (Place/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkanaka+aṃcita+ratna+pīṭha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः कनक-अञ्चित (कर्मधारयः) + रत्नपिठ (तत्पुरुषः)
nṛtyamdance
nṛtyam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnṛtya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
vidhātumto perform
vidhātum:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootvi+dhā (धातु) + तुमुन्
Formतुमुनन्त (infinitive), अव्ययभाव
abhivāñchatidesires
abhivāñchati:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvāñch (धातु) + abhi (उपसर्ग)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
śūla-pāṇauwhen/with Śūlapāṇi (Śiva)
śūla-pāṇau:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootśūla+pāṇi (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः शूल+पाणि (बहुव्रीहिः: 'he whose hand holds a trident')
devāḥthe gods
devāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
pradoṣa-samayeat pradoṣa time
pradoṣa-samaye:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpradoṣa-samaya (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः प्रदोष+समय (षष्ठी-तत्पुरुषः)
anubhajantiattend/serve
anubhajanti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootanu+bhaj (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
sarveall
sarve:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Unknown (devotional narrator within Brahmottarakhaṇḍa)

Tirtha: Kailāsa

Type: peak

Scene: On Mount Kailāsa, a jeweled palace hall: Gaurī enthroned on a gold-inlaid gem seat; Śiva (Śūlapāṇi) prepares to dance; gods arrive in reverent attendance at Pradoṣa twilight.

Ś
Śiva (Śūlapāṇi)
G
Gaurī
K
Kailāsa
D
Devas

FAQs

Pradoṣa is portrayed as a divinely charged time when even the devas gather to serve Śiva, highlighting its unique sanctity.

Kailāsa is referenced as Śiva’s celestial abode; the verse emphasizes sacred time (Pradoṣa) more than earthly geography.

Implicitly encourages Pradoṣa-time worship by showing the gods themselves attending Śiva then.