Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 30

अथ सा राजमहिषी पिपासाभिहता भृशम् । सरोऽवतीर्णा चार्वंगी ग्रस्ता ग्राहेण भूयसा

atha sā rājamahiṣī pipāsābhihatā bhṛśam | saro'vatīrṇā cārvaṃgī grastā grāheṇa bhūyasā

แล้วพระมเหสีผู้ถูกความกระหายเผาผลาญอย่างยิ่ง เสด็จลงสู่สระน้ำ; นางผู้มีอวัยวะงดงามถูกจระเข้เข้าฉกจับอย่างแรงกล้า

अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्योपक्रम)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमसूचक (then)
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
राज-महिषीthe king’s chief queen
राज-महिषी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक) + महिषी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (राज्ञः महिषी)
पिपासा-अभिहताstruck by thirst
पिपासा-अभिहता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपिपासा (प्रातिपदिक) + अभि + हन् (धातु) → अभिहत (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (पिपासया अभिहता)
भृशम्exceedingly
भृशम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formपरिमाणवाचक-अव्यय (excessively)
सरःinto the lake
सरः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/गत्यर्थे), एकवचन; ‘सरोऽवतीर्णा’ इत्यत्र गन्तव्य-स्थानम्
अवतीर्णाhaving entered (descended into)
अवतीर्णा:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootअव + तॄ (धातु) → अवतीर्ण (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having descended/entered’
चारु-अङ्गीshe of beautiful limbs
चारु-अङ्गी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचारु (प्रातिपदिक) + अङ्गी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (चारवः अङ्गानि यस्याः)
ग्रस्ताseized, swallowed
ग्रस्ता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootग्रस् (धातु) → ग्रस्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-भावः (seized)
ग्राहेणby a crocodile
ग्राहेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootग्राह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
भूयसाgreatly
भूयसा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootभूयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (greatly, more)

Narrator (contextual Purāṇic narration; specific speaker not explicit in the given snippet)

Tirtha: Vimala-saras

Type: kund

Scene: The queen steps into the clear lake to drink and cool herself; suddenly a crocodile erupts, clamping onto her limb, water splashing as she struggles in terror and pain.

R
rāja-mahiṣī (queen)
G
grāha (crocodile)

FAQs

Need and vulnerability can lead into peril; Purāṇic narratives often use such moments to reveal destiny’s turning points and the need for protection through dharma.

A lake is central, but it is not named as a specific tīrtha in this verse.

None; the verse narrates an event at the lake.