Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 27

अथ प्रभाते मार्गेण गच्छन्ती शनकैः सती । अतीत्य दूरमध्वानं ददर्श विमलं सरः

atha prabhāte mārgeṇa gacchantī śanakaiḥ satī | atītya dūramadhvānaṃ dadarśa vimalaṃ saraḥ

ครั้นรุ่งอรุณ สตรีผู้มีศีลนั้นค่อย ๆ เดินไปตามทาง ครั้นล่วงทางไกลแล้ว นางได้เห็นสระน้ำอันผ่องใสไร้มลทิน

अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्योपक्रम)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then)
प्रभातेat dawn
प्रभाते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रभात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे पुं), सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
मार्गेणby the path
मार्गेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
गच्छन्तीgoing
गच्छन्ती:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गच्छत् (शतृ-कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘गच्छन्ती’ = गच्छती
शनकैःslowly
शनकैः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशनक (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावप्रयोगः; तृतीया-बहुवचनरूपेण क्रियाविशेषणम् (slowly)
सतीthe virtuous woman
सती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणार्थे ‘सती’ (पतिव्रता/साध्वी)
अतीत्यhaving passed beyond
अतीत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootअति + इ (धातु) → अतीत्य (क्त्वान्त)
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वा/ल्यप्), पूर्वकालिक क्रिया; ‘having passed’
दूरम्long/far
दूरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘अध्वानम्’ विशेषणम्
अध्वानम्journey/road-distance
अध्वानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअध्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट् (परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
विमलम्clear, pure
विमलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootविमल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सरः’ विशेषणम्
सरःa lake
सरः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; रूपम् ‘सरः’ (अकारान्तवत्)

Narrator (contextual Purāṇic narration; specific speaker not explicit in the given snippet)

Tirtha: Vimala-saras (as described)

Type: kund

Scene: At sunrise, the weary yet dignified woman sees a clear, gleaming lake ahead; the water reflects pale gold light, the road opens into a serene basin.

V
vimalaṃ saraḥ (pure lake)

FAQs

In Purāṇic literature, the appearance of pure waters often signals providence—support arriving amid hardship.

A ‘vimala’ (pure) lake is mentioned, but it is not named as a specific tīrtha in this verse.

None explicitly; however, lakes in Purāṇas commonly imply snāna (ritual bathing) as a later narrative possibility.