Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 92

इति तेनोदितां वाणीमाकर्ण्यातीव लज्जिता । क्षणं चाश्रुमुखी भूत्वा धैर्यादित्थमभाषत

iti tenoditāṃ vāṇīmākarṇyātīva lajjitā | kṣaṇaṃ cāśrumukhī bhūtvā dhairyāditthamabhāṣata

ครั้นได้ยินวาจาที่เขากล่าว นางก็อับอายยิ่งนัก ชั่วครู่หนึ่งน้ำตาเอ่อเต็มใบหน้า แล้วรวบรวมความกล้าจึงกล่าวดังนี้

itithus
iti:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः
tenaby him
tena:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचनम्; सर्वनाम
uditāmuttered, spoken
uditām:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootudita (प्रातिपदिक; √vad/√ud? here √vad with ud-? actually udita = ‘uttered’ from √vad/√vac in usage)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्; विशेषणम् (वाणीम्)
vāṇīmspeech, words
vāṇīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvāṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्
ākarṇyahaving heard
ākarṇya:
Kriyāviśeṣaṇa (पूर्वकालिक क्रिया)
TypeVerb
Rootkarṇa (प्रातिपदिक) + ā-√kṛ?; idiomatically ākarṇya from ā-√karṇ (धातु-प्रयोगः ‘to hear’)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); आकार्ण्य = ‘having heard’
atīvavery, exceedingly
atīva:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootatīva (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषणम् (intensifier)
lajjitāashamed
lajjitā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootlajjita (प्रातिपदिक; √lajj क्त)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्; विशेषणम् (सा)
kṣaṇamfor a moment
kṣaṇam:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्; कालाधिकरणार्थे (accusative of duration)
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
aśru-mukhītear-faced, with tears on her face
aśru-mukhī:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootaśru (प्रातिपदिक) + mukhī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्; कर्मधारयः (अश्रुभिः मुखं यस्याः/अश्रुमुखी)
bhūtvāhaving become
bhūtvā:
Kriyāviśeṣaṇa (पूर्वकालिक क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); भूत्वा = ‘having become’
dhairyātfrom courage / due to composure
dhairyāt:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootdhairya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचनम्; हेत्वर्थे (ablative of cause)
itthamthus, in this way
ittham:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner)
TypeIndeclinable
Rootittham (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)
abhāṣatashe spoke
abhāṣata:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhāṣ (धातु) + abhi- (उपसर्ग)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्

Narrator (speaker not specified in snippet)

Scene: A woman lowers her head, eyes brimming with tears; after a brief pause she straightens, signaling regained courage to speak the truth.

FAQs

It portrays truthful disclosure as a dharmic act—courage is needed to speak rightly after confusion or social fear.

No tīrtha is named in this verse.

None; it is a narrative transition into her explanation.