Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 63

सवस्त्रं ससुवर्ण च कलशं प्रति मान्वितम् । दत्त्वाचार्याय महते सदाचाररताय च । ब्राह्मणान्भोजयेद्भक्त्या यथाशक्त्याभिपूज्य च

savastraṃ sasuvarṇa ca kalaśaṃ prati mānvitam | dattvācāryāya mahate sadācāraratāya ca | brāhmaṇānbhojayedbhaktyā yathāśaktyābhipūjya ca

ครั้นถวายแด่อาจารย์ผู้ใหญ่ ผู้ยินดีในสุจริตธรรม ซึ่งเป็นกาลศะพร้อมด้วยผ้านุ่งห่มและทองคำ และมีรูปเคารพประกอบแล้ว ต่อจากนั้นพึงเลี้ยงพราหมณ์ทั้งหลายด้วยศรัทธาภักดี และสักการะตามกำลัง

स-वस्त्रम्together with cloth
स-वस्त्रम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय/उपसर्गार्थ) + वस्त्र (प्रातिपदिक)
Formसमासवत् प्रयोग (सह-अर्थे ‘स’ उपपद) — “वस्त्रेण सह”; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — qualifying ‘कलशम्’
स-सुवर्णम्together with gold
स-सुवर्णम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय/उपपद) + सुवर्ण (प्रातिपदिक)
Formसमासवत् (सह-अर्थे) — “सुवर्णेन सह”; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — qualifying ‘कलशम्’
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक) — conjunction “and”
कलशम्a pot (ritual vessel)
कलशम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकलश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन — accusative singular
प्रतिमान्वितम्accompanied by an image
प्रतिमान्वितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रतिमा + अन्वित (√इ/√अन्वि, क्त कृदन्त)
Formसमास: तत्पुरुष (“प्रतिमया अन्वितम्” = accompanied by an image); क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — qualifying ‘कलशम्’
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त) — absolutive/gerund “having given”
आचार्यायto the teacher (ācārya)
आचार्याय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootआचार्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन — dative singular
महतेgreat
महते:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन — qualifying ‘आचार्याय’
सदाचार-रतायdevoted to good conduct
सदाचार-रताय:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसदाचार + रत (प्रातिपदिक)
Formसमास: सप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थे कर्मधारयवत् (“सदाचारे रतः” = devoted to good conduct); पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन — qualifying ‘आचार्याय’
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक) — “and”
ब्राह्मणान्Brahmins
ब्राह्मणान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन — accusative plural
भोजयेत्should feed
भोजयेत्:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भुज् (धातु) [णिच् causative: भोजय-]
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन — “should feed”
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Manner/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन — instrumental singular
यथा-शक्त्याaccording to one’s ability
यथा-शक्त्या:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव समास — “शक्त्यानुसारम्”; स्त्रीलिङ्ग तृतीया एकवचनरूपेण अव्ययवत् प्रयोग (adverbial instrumental)
अभिपूज्यhaving duly honored
अभिपूज्य:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootअभि-√पूज् (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त) — absolutive/gerund “having honored/worshipped”
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक) — “and”

Unknown (contextual narrator/instructor within Brahmottarakhaṇḍa)

Scene: Concluding ceremony: an ācārya receives a cloth-wrapped kalaśa with gold and a small image; Brahmins are seated for a devotional feast; the donor bows respectfully.

Ā
Ācārya (preceptor)
B
Brāhmaṇas
P
Pratimā
K
Kalaśa

FAQs

The fruit of a vow is safeguarded by gratitude—honouring the teacher and supporting the Brahmins through respectful giving and feeding.

No particular sacred place is mentioned; the emphasis is on udyāpana charity and hospitality.

Donate a kalaśa with cloth and gold (with an image), give it to a worthy ācārya, and feed and honour Brahmins as able.