Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 7

तस्मिन्निर्मनुजेऽरण्ये तिष्ठत्येकोऽतिभीषणः । क्षुत्तृषाकुलितो नित्यं यः कश्चिद्ब्रह्मराक्षसः

tasminnirmanuje'raṇye tiṣṭhatyeko'tibhīṣaṇaḥ | kṣuttṛṣākulito nityaṃ yaḥ kaścidbrahmarākṣasaḥ

ในป่าอันไร้ผู้คนแห่งนั้น มีผู้หนึ่งอยู่เดียวดาย น่าสะพรึงกลัวยิ่ง คือพราหมณ์รากษส ผู้ถูกความหิวและความกระหายเผาผลาญอยู่เสมอ

तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (Locative, 7th), एकवचन; ‘in that’
निर्मनुजेdevoid of humans
निर्मनुजे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्मनुज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; निः + मनुज (devoid of men)
अरण्येin the forest
अरण्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअरण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
तिष्ठतिstands / remains
तिष्ठति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
एकःone (being)
एकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘one (being)’
अतिभीषणःextremely terrifying
अतिभीषणः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति + भीषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अति-भीषणः (exceedingly terrible)
क्षुत्तृषाकुलितःafflicted by hunger and thirst
क्षुत्तृषाकुलितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षुत् + तृषा + आकुलित (√आकुल्/√कुल् धातु, क्त; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्षुत् तृषा च (dvandva) ताभ्याम् आकुलितः (distressed by hunger and thirst)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक-यः (relative pronoun)
कश्चित्some
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘कः’ + ‘चित्’ (indefinite pronoun: someone)
ब्रह्मराक्षसःa brahmarākṣasa (brahmin-demon)
ब्रह्मराक्षसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + राक्षस (प्रातिपदिक); ब्रह्म-राक्षस
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ब्राह्मणत्वेन राक्षसः (a brahmarākṣasa)

Sūta (narrator)

Tirtha: Krauñcāraṇya

Type: kshetra

Scene: A solitary brahma-rākṣasa in a desolate forest clearing—gaunt, wild-eyed, terrifying yet pitiable—clutching its belly, surrounded by eerie stillness.

B
Brahmarākṣasa
K
Krauñcāraṇya

FAQs

The Purāṇas often portray tormented beings as consequences of past karma, setting the stage for redemption through contact with dharma and saints.

The setting remains Krauñcāraṇya; this verse itself introduces a being within that locale rather than praising a named tīrtha.

None in this verse; it introduces a karmic condition (hunger and thirst) that later narrative may resolve through rites or grace.