Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 13

व्याघ्रेणापहृतां पत्नीं वीक्ष्य विप्रोऽतिदुःखितः । रुरोद हा प्रिये बाले हा कांते हा पतिव्रते

vyāghreṇāpahṛtāṃ patnīṃ vīkṣya vipro'tiduḥkhitaḥ | ruroda hā priye bāle hā kāṃte hā pativrate

ครั้นเห็นภรรยาถูกพยัคฆ์ฉุดไป พราหมณ์ก็เศร้าโศกยิ่งนัก แล้วร่ำไห้เสียงดังว่า “โอ้ที่รัก! โอ้แม่หนูน้อย! โอ้ยอดดวงใจ! โอ้ภรรยาผู้ซื่อสัตย์ต่อสามี!”

व्याघ्रेणby the tiger
व्याघ्रेण:
Karaṇa (Agent in passive/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootव्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
अपहृताम्abducted, carried off
अपहृताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअप-हृ (धातु) → अपहृत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (पत्नीम्)
पत्नीम्wife
पत्नीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
वीक्ष्यhaving seen
वीक्ष्य:
Kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootवीक्ष् (धातु) → वीक्ष्य (क्त्वा/gerund)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
विप्रःthe brahmin
विप्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अति-दुःखितःextremely sorrowful
अति-दुःखितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + दुःखित (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास (अत्यन्तं दुःखितः), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् (विप्रस्य)
रुरोदwept
रुरोद:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootरुद् (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
हाalas! O!
हा:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बोधन-निपात/interjection)
प्रियेO beloved
प्रिये:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
बालेO girl, O young one
बाले:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
हाalas! O!
हा:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बोधन-निपात/interjection)
कान्तेO beloved
कान्ते:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकान्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
हाalas! O!
हा:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बोधन-निपात/interjection)
पतिव्रतेO devoted wife
पतिव्रते:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपति + व्रत (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (पति-व्रता: पत्यौ व्रतं यस्याः), स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

Brāhmaṇa husband (vipra)

Scene: The brāhmaṇa collapses into grief, arms outstretched, crying endearments and praising her as pativratā, while others stand stunned at the forest edge.

B
brāhmaṇa (vipra)
W
wife (patnī)
T
tiger (vyāghra)

FAQs

It underscores the sanctity of household dharma and the deep responsibility to protect family and the virtuous (pativratā).

No tīrtha is directly glorified in this verse; it is a personal lament within the larger narrative.

None; the verse expresses sorrow and the virtue of marital fidelity.