Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 8

तमारोप्य महापीठे कंबलांबरसंभृते । प्रक्षाल्य चरणौ भक्त्या तज्जलं दधतुः शिरः

tamāropya mahāpīṭhe kaṃbalāṃbarasaṃbhṛte | prakṣālya caraṇau bhaktyā tajjalaṃ dadhatuḥ śiraḥ

เขาทั้งสองเชิญท่านขึ้นประทับบนอาสนะใหญ่ที่ปูด้วยผ้าห่มและผืนผ้า แล้วล้างพระบาทด้วยศรัทธา และน้อมน้ำล้างพระบาทนั้นไว้เหนือเศียร

तम्him
तम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; सर्वनाम
आरोप्यhaving seated/placed (him)
आरोप्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Absolutive/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootā-√ruh (धातु) + ल्यप् (Ktvā/ल्यपन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्तः (Gerund/Absolutive); पूर्वक्रिया ‘having placed/caused to mount’
महापीठेon the great seat
महापीठे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahā + pīṭha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; समासः—महच्च तत् पीठम्
कम्बलाम्बरसम्भृतेfurnished with blanket and cloth
कम्बलाम्बरसम्भृते:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkaṃbala + ambara + saṃ-√bhṛ (धातु) → sambhṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; ‘महापीठे’ इति विशेषणम्; समासः—कम्बल-आम्बराभ्यां सम्भृतम् (furnished with blanket and cloth)
प्रक्षाल्यhaving washed
प्रक्षाल्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Absolutive/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√kṣal (धातु) + ल्यप्
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्तः (Gerund); ‘having washed’
चरणौ(his) two feet
चरणौ:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootcaraṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), द्विवचनम्
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbhakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचनम्; ‘जलम्’ इति विशेषणम्
जलम्water
जलम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootjala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
दधतुःthey placed/put
दधतुः:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Root√dhā (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd person), द्विवचनम्; परस्मैपदम्
शिरःon (their) head
शिरः:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootśiras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

Narrator (contextual Purāṇic narrator; specific speaker not explicit in this snippet)

Scene: A radiant Śiva-yogin is seated on a high seat covered with blanket and cloth; two hosts kneel, washing his feet in a vessel; the collected water is reverently lifted to their heads.

Ṛṣabha

FAQs

Devotional service to the holy—especially humble acts like washing the feet—purifies and elevates the devotee.

No specific tirtha is named; the sanctity highlighted is that of saintly contact and hospitality.

Pāda-prakṣālana (washing the guest’s feet) and reverently taking/placing the foot-washing water upon the head.