Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । साधु साधु महाप्राज्ञ पृष्टोऽहं नृपनन्दन । स्नानार्थं नर्मदां पुण्यामागतस्ते पिता पुरा

śrīmārkaṇḍeya uvāca | sādhu sādhu mahāprājña pṛṣṭo'haṃ nṛpanandana | snānārthaṃ narmadāṃ puṇyāmāgataste pitā purā

พระศรีมารกัณฑेयกล่าวว่า “ดีแล้ว ดีแล้ว โอรสแห่งกษัตริย์ผู้ทรงปรีชาญาณยิ่งนัก เจ้าถามได้งามนัก กาลก่อนบิดาของเจ้ามายังแม่น้ำนรมทาอันศักดิ์สิทธิ์เพื่อการสรงน้ำ”

श्रीमार्कण्डेयःthe revered Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रीमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—श्री + मार्कण्डेय (कर्मधारयः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
साधुwell done / good
साधु:
Sambandha/Prayojaka (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; प्रशंसावाचक-निपात (particle of approval)
साधुindeed, well
साधु:
Sambandha/Prayojaka (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (repetition for emphasis)
महाप्राज्ञO very wise one
महाप्राज्ञ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाप्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन; समासः—महा + प्राज्ञ (कर्मधारयः)
पृष्टः(I am) asked
पृष्टः:
Karta (Subject complement)
TypeVerb
Rootपृच्छ् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘asked’ (agreeing with अहम्)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
नृपनन्दनO son of the king
नृपनन्दन:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृपनन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; समासः—नृपस्य नन्दनः (षष्ठी-तत्पुरुषः)
स्नानार्थम्for bathing
स्नानार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootस्नान + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—स्नानस्य अर्थः (षष्ठी-तत्पुरुषः)
नर्मदाम्the Narmadā (river)
नर्मदाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पुण्याम्holy
पुण्याम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying नर्मदाम्)
आगतःcame
आगतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि—(he) having come
तेyour
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
पिताfather
पिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पुराformerly / long ago
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha: Revā/Narmadā

Type: river

Listener: nṛpanandana (royal son; contextually a Mahābhārata-era interlocutor)

Scene: An aged sage Mārkaṇḍeya, serene and radiant, addresses a royal youth; behind them flows the broad Revā/Narmadā with ghāṭa steps and pilgrims preparing for snāna.

M
Mārkaṇḍeya
N
Narmadā
Y
Yudhiṣṭhira
Y
Yudhiṣṭhira's father (Pāṇḍu, implied)

FAQs

Holy bathing (tīrtha-snāna) is upheld as a dharmic purifier, and sincere questions are praised as gateways to sacred knowledge.

The Narmadā is explicitly praised as holy; the Yamahāsya origin narrative is being introduced.

Snāna (ritual bathing) in the holy Narmadā.