Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 115

व्रजन्ति वैष्णवं लोकं दत्त्वा पादं यमोपरि । प्राणत्यागात्परं लोकं वैष्णवं नात्र संशयः । भित्त्वाशु भास्करं यान्ति नात्र कार्या विचारणा

vrajanti vaiṣṇavaṃ lokaṃ dattvā pādaṃ yamopari | prāṇatyāgātparaṃ lokaṃ vaiṣṇavaṃ nātra saṃśayaḥ | bhittvāśu bhāskaraṃ yānti nātra kāryā vicāraṇā

เขาทั้งหลายไปสู่โลกไวษณพ โดยประหนึ่งวางเท้าทับยมะเอง ครั้นละลมหายใจแล้ว ย่อมบรรลุแดนไวษณพแน่นอน—หาได้มีความสงสัยไม่ ทะลุผ่านวงสุริยะโดยเร็วแล้วดำเนินต่อไป ไม่จำเป็นต้องไตร่ตรองอีก

व्रजन्तिthey go
व्रजन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्
वैष्णवम्Vishnu’s (Vaishnava)
वैष्णवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवैष्णव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (लोकम् इत्यस्य)
लोकम्world
लोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + त्वा (प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); ‘having given’
पादम्a foot/step
पादम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
यम-उपरिupon Yama
यम-उपरि:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयम (प्रातिपदिक) + उपरि (अव्यय)
Formउपरि—अव्यय (prepositional adverb ‘upon/over’); यम—षष्ठी-सम्बन्धार्थे (implicit genitive: ‘upon Yama’)
प्राणत्यागात्after the giving up of life
प्राणत्यागात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootप्राणत्याग (प्रातिपदिक) = प्राण + त्याग
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादानार्थः (ablative: ‘from/after’); समासः—प्राण (life-breath) + त्याग (abandonment)
परम्higher/supreme
परम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (लोकम्)
लोकम्world
लोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वैष्णवम्Vaishnava
वैष्णवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवैष्णव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (लोकम्)
not
:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation particle)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (adverb of place ‘here’)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भित्त्वाhaving pierced
भित्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootभिद् (धातु) + त्वा (प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); ‘having split/pierced’
आशुquickly
आशु:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb ‘quickly’)
भास्करम्the sun
भास्करम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभास्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
यान्तिthey go
यान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
not
:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
कार्याneed/necessity
कार्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘कार्य’ (thing to be done/necessary)
विचारणाdeliberation
विचारणा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविचारणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Mārkaṇḍeya (deduced from immediate narrative context in Revā Khaṇḍa)

Tirtha: Cakratīrtha (contextual)

Type: ghat

Listener: King

Scene: A luminous soul-journey: the devotee steps over Yama (symbolic conquest of death), rises through radiant spheres, pierces the sun’s orb, and proceeds to a serene Vaiṣṇava realm.

V
Viṣṇu
Y
Yama
B
Bhāskara

FAQs

True tīrtha-merit and dharmic observance are said to conquer fear of death and lead the devotee to a higher divine realm.

Cakratīrtha in the Revā (Narmadā) sacred geography, whose fruits are being summarized as a phalaśruti.

This verse is primarily a result-statement (phalaśruti), concluding the merit of the rite rather than adding new procedural steps.