Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 46

कण्व उवाच । कस्मिन्स्थाने तु विप्रेन्द्र विद्यते मृगलोचना । कस्य सा केन कार्येण सर्वमेतद्वदाशु मे

kaṇva uvāca | kasminsthāne tu viprendra vidyate mṛgalocanā | kasya sā kena kāryeṇa sarvametadvadāśu me

กัณวะกล่าวว่า: “โอ้พราหมณ์ผู้ประเสริฐ นางผู้มีดวงตาดุจกวางนั้นอยู่ ณ ที่ใด? นางเป็นของผู้ใด และมาที่นี่ด้วยกิจอันใด? จงบอกทั้งหมดแก่เราทันที”

कण्वःKaṇva
कण्वः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकण्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कस्मिन्in which
कस्मिन्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; प्रश्नवाचक
स्थानेplace
स्थाने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयार्थक (but/indeed)
विप्रेन्द्रO best of Brahmins
विप्रेन्द्र:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootविप्र + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; विप्राणाम् इन्द्रः इति (षष्ठी-तत्पुरुष)
विद्यतेis found/exists
विद्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; अस्त्यर्थे (exists/is found)
मृगलोचनाthe deer-eyed woman
मृगलोचना:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमृग + लोचन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मृगमिव लोचनं यस्याः (स्त्रीवाचक)
कस्यwhose/of whom
कस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; प्रश्नवाचक
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
केनby what/with what
केन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
कार्येणpurpose/business
कार्येण:
Hetu/Karana (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सर्वम्all (this)
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एतत्this
एतत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वम् इति विशेषण
वदtell
वद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
आशुquickly
आशु:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
मेto me
मे:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन

Kaṇva (the king)

Listener: Brāhmaṇa messenger/observer

Scene: King Kaṇva, alert and authoritative, questions the brāhmaṇa: where is the maiden, whose is she, and why is she there—demanding immediate clarity.

K
Kaṇva
B
Brāhmaṇa
M
mṛgalocanā (the maiden)

FAQs

A dhārmic seeker should inquire respectfully from the learned to understand persons, places, and the hidden workings of tīrtha and karma.

The verse sets up the Revā-khaṇḍa setting; the exact spot is clarified in the following verses as a location near the saṅgama and a sacred precinct with special protective power.

None here; it is a question initiating the account.