Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 49

तस्मान्मोहं परित्यज्य जनैर्गन्तव्यमादरात् । तीर्थाशेषफलावाप्त्यै तीर्थं कुम्भेश्वराह्वयम्

tasmānmohaṃ parityajya janairgantavyamādarāt | tīrthāśeṣaphalāvāptyai tīrthaṃ kumbheśvarāhvayam

ฉะนั้นชนทั้งหลายพึงละความหลง แล้วไปด้วยความเคารพสู่ตีรถะที่มีนามว่า ‘กุมเภศวร’ เพื่อบรรลุผลอันครบถ้วนแห่งตีรถะทั้งปวง

तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेत्वर्थे (therefore/from that)
मोहम्delusion
मोहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
परित्यज्यhaving abandoned
परित्यज्य:
Kriya (Gerundial action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि√त्यज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), ‘having abandoned’
जनैःby people
जनैः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्तृवाचक-तृतीया (agent in obligation)
गन्तव्यम्one should go
गन्तव्यम्:
Kriya (Obligation/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘should be gone’
आदरात्out of reverence
आदरात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootआदर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेत्वर्थे/निमित्ते (out of respect)
तीर्थाशेषफलावाप्त्यैfor obtaining all pilgrimage-fruits
तीर्थाशेषफलावाप्त्यै:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतीर्थ-अशेष-फल-अवाप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (तीर्थेभ्यः अशेषाणि फलानि तेषाम् अवाप्तिः) ‘for obtaining all fruits of pilgrimages’
तीर्थम्the holy place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कुम्भेश्वराह्वयम्called ‘Kumbheśvara’
कुम्भेश्वराह्वयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुम्भेश्वर-आह्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कुम्भेश्वर इति आह्वयः/नाम यस्य) ‘called Kumbheśvara’; विशेषणम् (तीर्थम्)

Narrative voice (contextual; exhortation within tīrtha-māhātmya)

Tirtha: Kumbheśvara

Type: kshetra

Scene: Pilgrims set out decisively, leaving behind a shadowy figure symbolizing moha; they arrive at the Kumbheśvara tīrtha/shrine where a liṅga is worshipped, suggesting the 'complete fruit of all tīrthas' gathered in one place.

K
Kumbheśvara

FAQs

True discernment means abandoning moha and undertaking reverent pilgrimage to a praised tīrtha.

The tīrtha named Kumbheśvara.

A clear prescription is given: go (pilgrimage) with ādarā (reverence) to Kumbheśvara for tīrtha-phala.