Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 78

सोऽभिज्ञानं ततो दृष्ट्वा नीत्वास्थीनि नरेश्वर । पूर्वोक्तेन विधानेन प्राक्षिपं नार्मदा मसिपुष्पवृष्टिःऽशु साधु साध्विति पाण्डव । विमानं च ततो दिव्यमागतं बर्हिणस्तदा

so'bhijñānaṃ tato dṛṣṭvā nītvāsthīni nareśvara | pūrvoktena vidhānena prākṣipaṃ nārmadā masipuṣpavṛṣṭiḥ'śu sādhu sādhviti pāṇḍava | vimānaṃ ca tato divyamāgataṃ barhiṇastadā

ครั้นเห็นเครื่องหมายยืนยันแล้ว ข้าแต่พระราชาแห่งมนุษย์ ข้าพเจ้านำอัฐินั้นไป และตามพิธีที่กล่าวไว้ก่อนแล้ว ได้โปรยลงสู่แม่น้ำนรมทา ทันใดนั้นก็มีฝนดอกไม้ดุจดาบ พร้อมเสียงโห่ร้องว่า “สาธุ สาธุ!” โอ้ปาณฑวะ แล้วราชรถเวหาดิพย์ก็มาเยือน ณ ที่นั้น

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
अभिज्ञानम्the sign/recognition-token
अभिज्ञानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअभिज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ततःthen/from there
ततः:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः: क्रियाविशेषण (adverb)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (Non-finite verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त-कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): ‘having seen’
नीत्वाhaving taken
नीत्वा:
Kriya (Non-finite verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त-कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): ‘having led/taken’
अस्थीनिbones
अस्थीनि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्थि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
नरेश्वरO lord of men (king)
नरेश्वर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनर + ईश्वर (प्रातिपदिक; संबोधन)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नराणाम् ईश्वरः)
पूर्वोक्तेनby the previously stated
पूर्वोक्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootपूर्व + उक्त (प्रातिपदिक; कृदन्ताधारित विशेषण)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘पूर्वम् उक्त’ इति कर्मधारय-समासः
विधानेनby the prescribed procedure
विधानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
प्राक्षिपम्he cast/placed (threw)
प्राक्षिपम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + क्षिप् (धातु)
Formलुङ् (Aorist), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद; ‘he threw/cast’
not
:
None
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
अर्मदा(the river) Narmadā
अर्मदा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्मदा (प्रातिपदिक; नदी-नाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
मसिsoot/ink
मसि:
None
TypeNoun
Rootमसि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (समासपूर्वपद)
पुष्पवृष्टिःa shower of flowers
पुष्पवृष्टिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुष्प + वृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पुष्पाणां वृष्टिः)
अशुquickly/suddenly
अशु:
None
TypeIndeclinable
Rootअशु (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
साधुwell done!
साधु:
None
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय)
Formअव्यय; प्रशंसा-वाचक (interjection of approval)
साधुexcellent!
साधु:
None
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय)
Formअव्यय; प्रशंसा-वाचक (repetition for emphasis)
इतिthus
इति:
None
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/समाप्ति-सूचक (quotative particle)
पाण्डवO Pāṇḍava
पाण्डव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपाण्डव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative), एकवचन
विमानम्a celestial chariot
विमानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
and
:
None
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
ततःthen
ततः:
None
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषणम्
आगतम्arrived
आगतम्:
Kriya (Predicative participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘having come/arrived’
बर्हिणःof the peacock (or peacock-bannered one)
बर्हिणः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबर्हिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
तदाat that time
तदा:
None
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)

Narrator addressing a Pāṇḍava king (listener addressed as nareśvara, pāṇḍava)

Tirtha: Narmadā-tīrtha (Hanūmanteśvara vicinity)

Type: kshetra

Listener: A Pāṇḍava (likely Yudhiṣṭhira in typical Purāṇic framing, but not explicit)

Scene: On the bank of the Narmadā, the narrator casts collected bones into the flowing river as per rite; immediately a shower of sword-like blossoms descends while unseen voices acclaim ‘sādhu sādhu’; a radiant vimāna appears in the sky above the riverbank.

N
Narmadā (Revā)
V
Vimāna
P
Pāṇḍava

FAQs

When rites are performed exactly as enjoined at a powerful tīrtha, the unseen world responds with auspicious signs, affirming the efficacy of dharma.

The Narmadā (Revā) and its tīrtha-setting in this chapter, associated with Hanūmanteśvara.

Immerse the remains in the Narmadā following the previously taught method, after verifying the identification token.