Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 53

शिखण्ड्युवाच । कथ्यतां मे महाभागे साश्चर्यं भाषितं त्वया । पितुर्वाक्येन सा बालोत्तमा ह्यागतान्तिकम्

śikhaṇḍyuvāca | kathyatāṃ me mahābhāge sāścaryaṃ bhāṣitaṃ tvayā | piturvākyena sā bālottamā hyāgatāntikam

ศิขัณฑีกล่าวว่า “โอ้ผู้มีบุญยิ่ง โปรดเล่าให้ข้าฟังเถิด ถ้อยคำอัศจรรย์ที่ท่านกล่าวนั้น” ครั้นได้ยินวาจาบิดา นางกุมารีผู้ประเสริฐก็เข้ามาใกล้

शिखण्डीŚikhaṇḍī
शिखण्डी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिखण्डी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
कथ्यताम्let it be told
कथ्यताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formलोट् (Imperative), कर्मणि प्रयोग (Passive), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
मेto me / for me
मे:
Sampradana/Adhikarana (Beneficiary/for me)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
महाभागेO fortunate lady
महाभागे:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन (Singular)
that
:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nominative/Accusative), एकवचन (Singular)
आश्चर्यम्wonder
आश्चर्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआश्चर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
भाषितम्spoken
भाषितम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभाष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘आश्चर्यम्’ इति कर्मविशेषणम्
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/Agent in passive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
पितुःof (her) father
पितुः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
वाक्येनby the word/command
वाक्येन:
Karana (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
बालोत्तमाthe excellent girl
बालोत्तमा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबाल + उत्तमा (प्रातिपदिकौ)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘सा’ इति विशेष्या
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
आगताcame
आगता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past active participle in sense), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सा’ इति कर्तृसमाना
अन्तिकम्near (to me)
अन्तिकम्:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; गत्यर्थे कर्म (destination)

Śikhaṇḍī (king of Kānyakubja)

Listener: A king (nṛpa) addressed in the running narration; immediate addressee is the ‘mahābhāgā’ being questioned

Scene: A respectful interlocutor (Śikhaṇḍī) requests explanation; an ‘excellent maiden’ approaches at her father’s command, signaling the start of a personal testimony tied to a sacred place.

Ś
Śikhaṇḍī
K
kanyā (daughter)

FAQs

When dharma appears puzzling, it should be clarified through truthful explanation rather than haste or suspicion.

Not directly; it prepares for the Hanūmanteśvara revelation that follows.

None; it is a narrative bridge into the explanation of past events.