Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । साधु साधु महाबाहो सोमवंशविभूषण । गुह्याद्गुह्यतरं तीर्थं नाख्यातं कस्यचिन्मया

śrīmārkaṇḍeya uvāca | sādhu sādhu mahābāho somavaṃśavibhūṣaṇa | guhyādguhyataraṃ tīrthaṃ nākhyātaṃ kasyacinmayā

พระศรีมารกัณฑेयกล่าวว่า: ดีแล้ว ดีแล้ว โอ้ผู้มีพาหาอันเกรียงไกร ผู้เป็นมงกุฎแห่งวงศ์จันทรา ตีรถะนี้ลี้ลับยิ่งกว่าความลี้ลับทั้งปวง เรามิได้เปิดเผยแก่ผู้ใดเลย

श्रीमार्कण्डेयःŚrī Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रीमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; समासः—श्री + मार्कण्डेय (श्रीयुक्तः मार्कण्डेयः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
साधुwell done / good
साधु:
Sambandha/Prayojaka (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; प्रशंसावाचक-निपात (particle of approval)
साधुindeed, good
साधु:
Sambandha/Prayojaka (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (repetition for emphasis)
महाबाहोO mighty-armed one
महाबाहो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; समासः—महा + बाहु
सोमवंशविभूषणO ornament of the Soma dynasty
सोमवंशविभूषण:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसोमवंश + विभूषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सोमवंशस्य विभूषणम्)
गुह्यात्than (what is) secret
गुह्यात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeAdjective
Rootगुह्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; तुलनाबिन्दु (than the secret)
गुह्यतरम्more secret
गुह्यतरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगुह्यतर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; तरप्-प्रत्यय (comparative)
तीर्थम्a sacred ford/pilgrimage place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
not
:
Sambandha/Prayojaka (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation particle)
आख्यातम्told/declared
आख्यातम्:
Kriya (Predicate participle)
TypeVerb
Rootआ-ख्या (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘आख्यातम्’ = ‘told’
कस्यचित्to anyone
कस्यचित्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन; अनिश्चितार्थक (indefinite)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

Mārkaṇḍeya

Listener: Somavaṃśa-vibhūṣaṇa (a lunar-dynasty prince/hero; specific name not in verse)

Scene: An aged sage Mārkaṇḍeya, serene and radiant, praises a lunar-dynasty hero and prepares to reveal a hidden Revā tīrtha; a riverbank hermitage with ascetics and flowing Narmadā in the background.

M
Mārkaṇḍeya
Y
Yudhiṣṭhira
S
Somavaṃśa (Lunar dynasty)

FAQs

Some tīrtha-knowledges are treated as sacred confidences, to be transmitted to worthy seekers with reverence.

The yet-to-be-fully-narrated Hanūmateśvara-related tīrtha, described as exceptionally secret.

None; it frames the forthcoming narration as a guarded revelation rather than a public instruction.