Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल वह्नितीर्थमनुत्तमम् । यत्र सिद्धो महातेजास्तपः कृत्वा हुताशनः

śrīmārkaṇḍeya uvāca | tato gacchenmahīpāla vahnitīrthamanuttamam | yatra siddho mahātejāstapaḥ kṛtvā hutāśanaḥ

ศรีมารกัณฑยะกล่าวว่า: “แล้วต่อไป โอ้พระราชา พึงไปยังท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์อันยอดยิ่งชื่อ วหฺนิ-ตีรถะ ที่ซึ่งหุตาศนะผู้รุ่งเรืองยิ่ง ได้บรรลุความสำเร็จด้วยการบำเพ็ญตบะ”

श्रीमार्कण्डेयःthe venerable Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री-मार्कण्डेय (प्रातिपदिक; श्री + मार्कण्डेय)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — nominative singular
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद — perfect, 3rd sg, active
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तरार्थक) — 'then/thereafter'
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद — optative, 3rd sg, active
महीपालO king
महीपाल:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहीपाल (प्रातिपदिक; मही + पाल)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन — vocative singular
वह्नितीर्थम्the Vahni-tīrtha (fire sacred place)
वह्नितीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवह्नि-तीर्थ (प्रातिपदिक; वह्नि + तीर्थ)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — accusative singular
अनुत्तमम्unsurpassed
अनुत्तमम्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — accusative singular; विशेषण of वह्नितीर्थम्
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बन्ध/देशवाचक) — relative adverb 'where'
सिद्धःaccomplished
सिद्धः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसिद्ध (कृदन्त; √सिध् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — nominative singular; predicate adjective
महातेजाःof great splendor
महातेजाः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा-तेजस् (प्रातिपदिक; महा + तेजस्)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — nominative singular; विशेषण of हुताशनः
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — accusative singular
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (अव्ययभाव; absolutive/gerund) — having done
हुताशनःAgni (the fire-god)
हुताशनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहुत-आशन (प्रातिपदिक; हुत (√हु + क्त) + आशन)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — nominative singular

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha: Vahni-tīrtha

Type: ghat

Listener: Mahīpāla (king)

Scene: Sage Mārkaṇḍeya instructs a king beside the flowing Revā; in the distance a luminous Agni performs austerities near a marked ford, flames rising like a pillar.

M
Mārkaṇḍeya
M
Mahīpāla (King)
V
Vahni/Agni (Hutāśana)
V
Vahni-tīrtha

FAQs

A holy place gains greatness through divine tapas; pilgrimage to such a tīrtha aligns the devotee with that perfected spiritual power.

Vahni-tīrtha, a celebrated Narmadā river ford associated with Agni (Hutāśana).

The verse primarily prescribes going (gacchet) to Vahni-tīrtha; later verses in the sequence detail bathing and worship.