Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 47

वृषलीमन्दिरे यस्य महिषीं यस्तु पालयेत् । स विप्रो दूरतस्त्याज्यो व्रते श्राद्धे नराधिप

vṛṣalīmandire yasya mahiṣīṃ yastu pālayet | sa vipro dūratastyājyo vrate śrāddhe narādhipa

ข้าแต่พระราชา พราหมณ์ผู้เลี้ยงควายของตนไว้ในที่อยู่ของหญิงวรรณะต่ำ พึงถูกหลีกเลี่ยงให้ห่างไกล โดยเฉพาะในพิธีถือศีลและพิธีศราทธ์

वृषलीमन्दिरेin the house of a Śūdra woman
वृषलीमन्दिरे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवृषली-मन्दिर (प्रातिपदिक; वृषली=शूद्रस्त्री + मन्दिर=गृह)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी (अधिकरण) एकवचनम्
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (सम्बन्ध) एकवचनम्; सम्बन्ध-प्रयोगः (relative pronoun)
महिषीम्wife/queen (his consort)
महिषीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहिषी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया (कर्म) एकवचनम्
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; सम्बन्ध-प्रयोगः
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधार्थक-निपातः (particle: but/indeed)
पालयेत्should keep/protect/maintain
पालयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपाल् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
विप्रःa Brahmin
विप्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
दूरतःfrom a distance
दूरतः:
Adhikarana (Manner/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदूरतः (अव्यय; दूर+तस्)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb: from afar)
त्याज्यःto be avoided/rejected
त्याज्यः:
Karya (Obligation/विधेय)
TypeAdjective
Rootत्यज् (धातु) → त्याज्य (कृदन्त, भाव्य/विधेय)
Formकर्तव्यतार्थकः (gerundive); पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; विधेय-विशेषणम्
व्रतेin (religious) observance
व्रते:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचनम्; विषय-अधिकरणम्
श्राद्धेin śrāddha rites
श्राद्धे:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचनम्; विषय-अधिकरणम्
नराधिपO king
नराधिप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनर-अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सम्बोधन एकवचनम्

Unspecified narrator addressing a king (deduced from vocative narādhipa)

Listener: narādhipa (king)

Scene: A ruler is warned by a sage to keep distance from an unsuitable brāhmaṇa for śrāddha; the śrāddha setup—piṇḍa, darbha, water vessel—appears ready, emphasizing the gravity of the rite.

M
Maṇināgeśvara (context)
B
brāhmaṇa
N
narādhipa (king)
Ś
śrāddha
V
vrata

FAQs

Ritual acts like vrata and śrāddha require careful discernment of conduct and eligibility; dharma stresses purity of association.

The surrounding chapter context is Maṇināgeśvara in the Revā Khaṇḍa (Narmadā sacred geography).

Avoid including or honoring such a person in vrata observances and śrāddha ceremonies.