Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 26

सर्पा ऊचुः । यथा त्वं जननी चाम्ब सर्वेषां भुवि पूजिता । तथा सापि विशेषेण वञ्चितव्या न मातरः

sarpā ūcuḥ | yathā tvaṃ jananī cāmba sarveṣāṃ bhuvi pūjitā | tathā sāpi viśeṣeṇa vañcitavyā na mātaraḥ

เหล่านาคกล่าวว่า “แม่เอ๋ย—ดังที่ท่านเป็นที่สักการะของผู้คนทั้งปวงบนแผ่นดิน นางผู้นั้นก็เป็นมารดาเช่นกัน มารดามิพึงถูกล่อลวง โดยเฉพาะยิ่ง”

सर्पाःthe serpents
सर्पाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन
यथाjust as
यथा:
Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय, उपमान/प्रकारवाचक (as/just as)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुषार्थे सर्वनाम; एकवचन, प्रथमा-विभक्ति
जननीmother
जननी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजननी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
अम्बO mother!
अम्ब:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअम्बा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (vocative), एकवचन
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
भुविon earth
भुवि:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक: भुव्/भू)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
पूजिताhonoured/worshipped
पूजिता:
Kriyā (Predicative/विधेय)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (त्वम्/जननी)
तथाso/likewise
तथा:
Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, तदनुरूप/एवमेव (so/likewise)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय/अपि-कार (also/even)
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner/रीति)
TypeNoun
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (especially)
वञ्चितव्याshould be deceived
वञ्चितव्या:
Kriyā (Obligation/विधेय)
TypeVerb
Rootवञ्च् (धातु)
Formकृदन्त (तव्यत्-प्रत्यय, gerundive/obligatory passive), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय (सा)
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
मातरःmothers
मातरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Serpents (Nāgāḥ)

Tirtha: Revā (contextual)

Type: river

Scene: The serpents, with folded hands, respectfully address their mother, urging that Vinatā too is a mother and should not be deceived.

S
Serpents (Nāgāḥ)
K
Kadrū
V
Vinatā

FAQs

Dharma protects the sanctity of motherhood; deceiving a mother is a grave ethical violation.

None; the verse is a moral counsel within the mythic narrative.

None; it is an ethical injunction (do not deceive mothers).