Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 27

हत्वा लाङ्गूलपातेन आगतो वृषभस्तदा । उत्थितश्चाप्यसौ दैत्यो व्रजते वृषपृष्ठतः

hatvā lāṅgūlapātena āgato vṛṣabhastadā | utthitaścāpyasau daityo vrajate vṛṣapṛṣṭhataḥ

แล้ววฤษภะกวาดหางฟาดจนเขาล้มลงและก้าวเข้ามา แต่ฝ่ายอสูรก็ลุกขึ้นอีกครั้ง ไล่ตามติดอยู่ชิดหลังสันหลังของโคนั้น

हत्वाhaving struck/killed
हत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Root√हन् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive), ‘having struck/killed’
लाङ्गूलपातेनby the fall/sweep of the tail
लाङ्गूलपातेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootलाङ्गूल + पात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः तत्पुरुष (लाङ्गूलस्य पातः)
आगतःcame/returned
आगतः:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootआ-√गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृविशेषण (वृषभः)
वृषभःVṛṣabha
वृषभः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
उत्थितःrisen/stood up
उत्थितः:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्-√स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृविशेषण (दैत्यः)
and
:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also/even)
असौthat (one)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
दैत्यःthe demon
दैत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
व्रजतेgoes/proceeds
व्रजते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√व्रज् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
वृषपृष्ठतःfrom behind the bull/back of Vṛṣa
वृषपृष्ठतः:
Apadana (Source/Direction/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootवृष + पृष्ठ (प्रातिपदिक) + तः (अव्यय-प्रत्यय)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb: ‘from/behind’); समासः तत्पुरुष (वृषस्य पृष्ठम्)

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating

Tirtha: Revā-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Vṛṣabha fells the demon with a tail-sweep and strides forward; the demon, undeterred, rises and follows close behind, almost at the bull’s back.

V
Vṛṣabha (Nandin/Bull)
D
Daitya/Dānava

FAQs

Tamasic persistence can mimic courage, but it remains bound to pursuit and obsession; true strength is aligned with protection of dharma.

No specific tīrtha is named in this verse; it belongs to the Revā Khaṇḍa’s Narmadā-region sacred narrative.

None.