Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 69

श्रुतं रुद्राच्च तैः सर्वैरहं तत्र समीपगः ईश्वर उवाच । मार्तण्डग्रहणे प्राप्ते ये व्रजन्ति षडानन । रवितीर्थे कुरुक्षेत्रे तुल्यमेतत्फलं लभेत्

śrutaṃ rudrācca taiḥ sarvairahaṃ tatra samīpagaḥ īśvara uvāca | mārtaṇḍagrahaṇe prāpte ye vrajanti ṣaḍānana | ravitīrthe kurukṣetre tulyametatphalaṃ labhet

เรื่องนี้คนทั้งปวงได้ยินจากรุทระ และข้าพเจ้ายืนอยู่ใกล้ ณ ที่นั้น อีศวรตรัสว่า: ‘โอ้ษฑานนะ เมื่อสุริยคราสมาถึง ผู้ใดไปยังรวิทิรถะ ย่อมได้ผลเท่ากับกุรุเกษตร’

श्रुतम्heard
श्रुतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootश्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
रुद्रात्from Rudra
रुद्रात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
तैःby them
तैः:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; सर्वनाम
सर्वैःby all (of them)
सर्वैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; विशेषण (तैः इत्यस्य)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
समीपगःbeing nearby
समीपगः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसमीप (प्रातिपदिक) + ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (समीपं गच्छति/गतः)
ईश्वरःĪśvara (Lord Śiva)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मार्तण्डग्रहणेat the eclipse of the Sun
मार्तण्डग्रहणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमार्तण्ड (प्रातिपदिक) + ग्रहण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मार्तण्डस्य ग्रहणम्)
प्राप्तेwhen (it) has come/occurred
प्राप्ते:
Kala (Time/काल)
TypeAdjective
Rootप्राप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; सति-सप्तमी (when it has occurred)
येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative)
व्रजन्तिgo
व्रजन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
षडाननO six-faced one
षडानन:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootषट् (संख्या, प्रातिपदिक) + आनन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; बहुव्रीहिः (षडाननः = स्कन्दः)
रवितीर्थेat Ravi-tīrtha
रवितीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रवेः तीर्थम्)
कुरुक्षेत्रेat Kurukṣetra
कुरुक्षेत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुरु (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कुरूणां क्षेत्रम्)
तुल्यम्equal
तुल्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (फलम् इत्यस्य)
एतत्this
एतत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सर्वनाम-विशेषण
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
लभेत्would obtain
लभेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

Īśvara (Śiva) — quoted speech within the narration

Tirtha: Ravitīrtha

Type: ghat

Listener: Narādhipa (king) in outer frame; Ṣaḍānana (Skanda) in quoted inner frame

Scene: A quoted divine utterance: Īśvara addresses six-faced Skanda; the sky darkens in a solar eclipse above a river-ghat where pilgrims gather for eclipse bathing.

R
Rudra
Ī
Īśvara (Śiva)
Ṣaḍānana (Skanda)
R
Ravitīrtha
K
Kurukṣetra
M
Mārtaṇḍa-grahaṇa (solar eclipse)

FAQs

Auspicious times (like grahaṇa) intensify tīrtha-merit; right timing and right place together magnify spiritual fruit.

Ravitīrtha, whose eclipse-time merit is declared equal to Kurukṣetra.

Pilgrimage/going to Ravitīrtha at the time of a solar eclipse (mārtaṇḍa-grahaṇa) to gain Kurukṣetra-equivalent merit.