Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 18

इष्टा सा पितृमातृभ्यां बन्धुवर्गजनस्य च । कृतं वैवाहिकं कर्म काले प्राप्ते यथाविधि

iṣṭā sā pitṛmātṛbhyāṃ bandhuvargajanasya ca | kṛtaṃ vaivāhikaṃ karma kāle prāpte yathāvidhi

พระนางเป็นที่รักยิ่งของพระบิดาพระมารดาและหมู่ญาติทั้งปวง ครั้นกาลอันควรมาเยือน พิธีอภิเษกสมรสก็ประกอบตามพระวินัยประเพณี

इष्टाdear/beloved
इष्टा:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootइष्ट (कृदन्त; √इष् (इषँ) + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle) विशेषण
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पितृभ्याम्by/for the father
पितृभ्याम्:
Karaṇa (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, द्विवचन (instrumental dual)
मातृभ्याम्by/for the mother
मातृभ्याम्:
Karaṇa (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, द्विवचन (instrumental dual)
बन्धुkinsman/relative
बन्धु:
Sambandha (Relation)
TypeNoun
Rootबन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासपूर्वपद
वर्गgroup
वर्ग:
Sambandha (Relation)
TypeNoun
Rootवर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासमध्यपद
जनस्यof the people
जनस्य:
Sambandha (Genitive/Relation)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; बन्धुवर्गजनस्य इति समासार्थे
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
कृतम्was done
कृतम्:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootकृत (कृदन्त; √कृ (कृञ्) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; कर्मणि प्रयोगे 'was done' (finite sense)
वैवाहिकम्marriage-related
वैवाहिकम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootवैवाहिक (प्रातिपदिक; विवाह + ठक्)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म विशेषण
कर्मrite/act
कर्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (accusative singular)
कालेat the time
काले:
Adhikaraṇa (Location/Time)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (locative singular)
प्राप्तेwhen (the time) had arrived
प्राप्ते:
Adhikaraṇa (Locative absolute)
TypeAdjective
Rootप्राप्त (कृदन्त; √प्राप् (प्रापॢँ) + क्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; काले इति सह सति-सप्तमी (locative absolute)
यथाas
यथा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner)
विधिrule/prescription
विधि:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासपद (यथाविधि इति अव्ययीभावार्थे)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: kshetra

Scene: A wedding rite performed in due season: fire altar, relatives gathered, the bride honored by parents and kin; the mood is orderly and dharmic rather than romantic excess.

V
Vīrasena's daughter
P
Parents
R
Relatives
V
Vivāha (marriage rite)

FAQs

Following saṃskāras according to scriptural rule (yathāvidhi) is presented as a pillar of dharma and social harmony.

No tīrtha is directly named; the verse continues the storyline that frames the Devaśilā tīrtha māhātmya.

Performance of the marriage rite (vaivāhika karma) at the proper time and according to injunction.