Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 11

गयाशिरो यथा पुण्यं कृतं युष्माभिरेव च । तथैवेदं प्रकर्तव्यं शूलभेदं च पावनम्

gayāśiro yathā puṇyaṃ kṛtaṃ yuṣmābhireva ca | tathaivedaṃ prakartavyaṃ śūlabhedaṃ ca pāvanam

“ดังที่คยาเศียรอันศักดิ์สิทธิ์ได้เป็นที่ก่อบุญด้วยพระองค์ทั้งหลายเอง ฉันใด สถานที่ชำระบาปนี้—ศูลเภท—ก็ควรถูกสถาปนาเป็นทีรถะอันบริสุทธิ์ฉันนั้น”

गयाशिरःGayaśiras (the head/peak at Gayā)
गयाशिरः:
Karta/Upamana (Topic/उपमान-आधार)
TypeNoun
Rootगया + शिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (गयायाः शिरः)
यथाjust as
यथा:
Sambandha (Comparison marker/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as, just as)
पुण्यम्merit; holy (thing)
पुण्यम्:
Karta/Predicate-noun (विधेय)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कृतम्done, made
कृतम्:
Kriya (Result state/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
युष्माभिःby you (all)
युष्माभिः:
Kartr-karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
एवindeed
एव:
Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
तथाlikewise
तथा:
Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus, likewise)
एवindeed
एव:
Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis)
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदं (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रकर्तव्यम्should be done
प्रकर्तव्यम्:
Kriya (Obligation/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कृ (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘to be done’
शूलभेदम्the piercing/splitting of the trident
शूलभेदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशूल + भेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शूलस्य भेदः)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक
पावनम्purifying
पावनम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपावन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (शूलभेदम्)

Citrasena (contextual continuation)

Tirtha: Śūlabheda

Type: kshetra

Listener: Tridevas

Scene: Citrasena gestures to the sacred spot ‘Śūlabheda’, invoking Gayāśiras; imagery can juxtapose a distant Gayā hill/śrāddha scene with the present site being consecrated by Tridevas; a triśūla mark signifies ‘śūla-bheda’.

G
Gayāśiras
Ś
Śūlabheda
B
Brahmā
V
Viṣṇu
Ś
Śiva

FAQs

A tīrtha’s greatness is affirmed through divine consecration and the recognition of its purifying merit.

Śūlabheda, praised as a purifying tīrtha comparable to Gayāśiras.

The verse implies consecration/establishment of the tīrtha; specific rites are not detailed in this line.