Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 30

जग्मुस्त्रस्तास्तु ते सर्वे शब्दं कृत्वा वनौकसः । स ऋषिः पतितस्तत्र कृष्ण कृष्णेति चाब्रवीत्

jagmustrastāstu te sarve śabdaṃ kṛtvā vanaukasaḥ | sa ṛṣiḥ patitastatra kṛṣṇa kṛṣṇeti cābravīt

เหล่าชาวพงไพรทั้งหมดตกใจหวาดกลัว ส่งเสียงอื้ออึงแล้วหนีไป ส่วนฤๅษีนั้นล้มลง ณ ที่นั้น และร้องว่า “กฤษณะ! กฤษณะ!”

जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद — Perfect, 3rd person, Plural
त्रस्ताःfrightened
त्रस्ताः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootत्रस् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP) विशेषणरूपेण, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — PPP used adjectivally: frightened
तुbut/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (contrast/emphasis)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
शब्दम्a sound
शब्दम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund) — having made
वनौकसःforest-dwellers
वनौकसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक) + ओकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural; बहुव्रीहि: वनम् ओकः येषाम् (those whose dwelling is the forest)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular
ऋषिःsage
ऋषिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular
पतितःfallen
पतितः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/समानााधिकरण)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — PPP: fallen
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक-क्रियाविशेषण (locative adverb)
कृष्णO Kṛṣṇa
कृष्ण:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Vocative, Singular
कृष्णO Kṛṣṇa
कृष्ण:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Vocative, Singular (repetition for emphasis)
इतिthus
इति:
Sambandha-bodhaka (Quotation marker/निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, उद्धरण-निपात (quotative particle)
and
:
Sambandha-bodhaka (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Imperfect, 3rd person, Singular

Narrator (Purāṇic narrator; specific speaker not in snippet)

Tirtha: Revā region (contextual)

Type: kshetra

Listener: Purāṇic audience

Scene: Deer and forest creatures scatter with loud cries; Ṛkṣaśṛṅga collapses, wounded, and calls out ‘Kṛṣṇa! Kṛṣṇa!’

Ṛkṣaśṛṅga
K
Kṛṣṇa
M
mṛga (deer)

FAQs

In calamity, the devotee instinctively takes refuge in the Divine Name; remembrance (smaraṇa) becomes immediate protection and orientation.

No particular tīrtha is specified in this verse; it continues the Revā Khaṇḍa forest narrative.

No formal rite is prescribed, but the verse exemplifies nāma-smaraṇa (calling the Divine Name).