Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 5

कर्तुमिच्छाम्यहं सम्यक्तीर्थयानं चतुर्मुख । आगच्छन्तु मया सार्द्धं ये यूयमिह संगताः

kartumicchāmyahaṃ samyaktīrthayānaṃ caturmukha | āgacchantu mayā sārddhaṃ ye yūyamiha saṃgatāḥ

"โอ พระสี่พักตร์ ข้าปรารถนาจะจาริกแสวงบุญไปยังตึรถะสถาน ขอให้พวกท่านทั้งหลายที่มาชุมนุมกัน ณ ที่นี้ จงไปพร้อมกับข้าเถิด"

कर्तुम्to do, to perform
कर्तुम्:
Prayojana (Purpose)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कर्तुम् (तुमुन्-प्रत्यय)
Formतुमुनन्त (infinitive), अव्ययभाव; क्रियार्थक
इच्छामिI wish
इच्छामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा (1st), एकवचन
सम्यक्properly
सम्यक्:
Visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
तीर्थयानम्a pilgrimage (tīrtha-journey)
तीर्थयानम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक) + यान (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तीर्थ-यानम् = ‘pilgrimage/journey to tīrthas’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
चतुर्मुखO four-faced one (Brahmā)
चतुर्मुख:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootचतुर् (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (चतुर्मुखः = ‘four-faced’, epithet of Brahmā); पुल्लिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
आगच्छन्तुlet (them) come
आगच्छन्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
मयाwith me
मया:
Sahakari (Companion-instrumental)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (3rd), एकवचन
सार्द्धम्together with
सार्द्धम्:
Sambandha (Association)
TypeIndeclinable
Rootसार्द्धम् (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (with/together)
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धसूचक
यूयम्you (all)
यूयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा (1st), बहुवचन
इहhere
इह:
Adhikarana (Location)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
संगताःassembled, gathered
संगताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-गम् (धातु) → संगत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘यूयम्’ इत्यस्य विशेषण

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa (as the forthcoming starting point)

Type: kshetra

Scene: Śiva addresses Brahmā with resolve, gesturing forward as if indicating a journey; devas gather with travel readiness—water pots, garlands, and banners—suggesting a sacred procession.

Ī
Īśvara (Śiva)
B
Brahmā (Caturmukha)
T
Tīrtha-yātrā

FAQs

Pilgrimage (tīrtha-yātrā) is presented as a dharmic means of purification and renewal, undertaken with proper intent (samyak).

The verse introduces tīrtha-yātrā in general; specific tīrthas are named in the subsequent verses.

Undertaking a proper tīrtha-yātrā is the implied prescription.