Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 40

पञ्चरेफसमायुक्तं क्षकारं सुरपूजितम् । ओङ्कारेण समायुक्तमेतद्वेद्यं प्रकीर्तितम्

pañcarephasamāyuktaṃ kṣakāraṃ surapūjitam | oṅkāreṇa samāyuktametadvedyaṃ prakīrtitam

พยางค์ ‘กษะ’ อันประกอบด้วย ‘ระ’ ห้าประการ เป็นที่บูชาของเหล่าเทพ และประกอบด้วยโอมการะ—นี้แลประกาศว่าเป็นถ้อยคำศักดิ์สิทธิ์ที่พึงรู้

पञ्चरेफसमायुक्तम्joined with five ‘repha’ (r) letters
पञ्चरेफसमायुक्तम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootपञ्च + रेफ + समायुक्त (प्रातिपदिक) < सम्-आ-युज् (धातु) + क्त
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्—क्षकारम्; ‘पञ्च-रेफैः समायुक्तम्’ (endowed with five ‘ra’ sounds/letters)
क्षकारम्the syllable/letter ‘kṣa’
क्षकारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षकार (प्रातिपदिक) < क्ष + कार
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; वर्णवाचकः
सुरपूजितम्worshipped by the gods
सुरपूजितम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootसुरपूजित (प्रातिपदिक) < सुर + पूजित (कृदन्त)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तं विशेषणम्—‘देवैः पूजितम्’
ओङ्कारेणwith Oṃkāra (the syllable Oṃ)
ओङ्कारेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootओङ्कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्
समायुक्तम्combined/connected
समायुक्तम्:
Predicate qualifier
TypeAdjective
Rootसमायुक्त (प्रातिपदिक) < सम्-आ-युज् (धातु) + क्त
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम्—एतत्/वेद्यम् (contextual)
एतत्this
एतत्:
Karma/Topic (Demonstrative)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; निर्देशार्थक-सर्वनाम
वेद्यम्to be known/understood
वेद्यम्:
Predicate nominal
TypeAdjective
Rootवेद्य (प्रातिपदिक) < विद् (धातु) + यत्
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘ज्ञेयम्’ (to be known)
प्रकीर्तितम्has been proclaimed
प्रकीर्तितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-कीर्त् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्तं भूतकर्मणि कृदन्तम् (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; ‘has been proclaimed’

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced from Āvantya Khaṇḍa narrative style)

Tirtha: Rudrakuṇḍa / Revā-tīrtha (mantra component for observance)

Type: kund

Listener: narādhipa (king)

Scene: A sage writes or gestures Sanskrit syllables in the air—Oṃ and ‘kṣa’—while devas in the background offer flowers; the river/kuṇḍa glows as the mantra is revealed.

O
Oṃkāra
D
Devas

FAQs

Purāṇic tīrtha-māhātmya often includes mantra-vidyā: knowing and honoring sacred syllables is itself a form of worship.

The teaching appears within the Śūlabheda-tīrtha context of Revā Khaṇḍa, linking mantra-knowledge to the site’s sanctity.

Mantra-knowledge/japa is implied through the instruction to ‘know’ the Oṃkāra-conjoined formula.