Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 11

एवमुक्ताः सुराः सर्वे ब्रह्मणा तदनन्तरम् । ब्रह्माणं ते पुरस्कृत्य गता यत्र स केशवः । तुष्टुवुर्विविधैः स्तोत्रैर्ब्रह्माद्याश्चक्रपाणिनम्

evamuktāḥ surāḥ sarve brahmaṇā tadanantaram | brahmāṇaṃ te puraskṛtya gatā yatra sa keśavaḥ | tuṣṭuvurvividhaiḥ stotrairbrahmādyāścakrapāṇinam

ครั้นเหล่าเทพทั้งปวงได้ฟังดังที่พระพรหมตรัสแล้ว ก็ยกพระพรหมไว้เป็นผู้นำ ไปยังที่ซึ่งพระเกศวะประทับอยู่ ณ ที่นั้น พระพรหมและเทพทั้งหลายได้สรรเสริญพระผู้ทรงจักรด้วยบทสวดนานาประการ

एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus)
उक्ताःhaving been addressed / told
उक्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि-कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
सुराःgods
सुराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
ब्रह्मणाby Brahmā
ब्रह्मणा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
तत्then
तत्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative) used adverbially; अव्ययीभावार्थ (then/that)
अनन्तरम्immediately after
अनन्तरम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअनन्तर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोग (adverb: immediately after)
ब्रह्माणम्Brahmā
ब्रह्माणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
पुरस्कृत्यhaving placed in front / having honored
पुरस्कृत्य:
Sambandha (Gerund/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुरस् + √कृ (धातु) + क्त्वा (ल्यप्)
Formल्यप् (absolutive/gerund), अव्यय; क्रियाविशेषण (having placed in front/honoring)
गताःwent
गताः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्रियार्थे (they went)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
केशवःKeśava (Viṣṇu)
केशवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुष्टुवुःthey praised
तुष्टुवुः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्तु (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
विविधैःwith various
विविधैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक/पुं (agreeing with स्तोत्रैः), तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
स्तोत्रैःhymns
स्तोत्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्तोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
ब्रह्माद्याःBrahmā and others
ब्रह्माद्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्म-आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (ādi = beginning with; Brahmā and others)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction: and)
चक्रपाणिनम्the discus-handed (Viṣṇu)
चक्रपाणिनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचक्र-पाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—बहुव्रीहि (whose hand holds a discus)

Narrator

Type: kshetra

Scene: A celestial procession: Brahmā at the front, devas following through cloud-paths to Keśava; upon arrival they stand with folded hands and begin varied hymns to the discus-bearing Lord.

B
Brahmā
D
Devas
K
Keśava (Viṣṇu)
C
Cakrapāṇi (Viṣṇu)

FAQs

When one channel is constrained by cosmic law, dharma turns to higher refuge—stuti and surrender open the way to divine resolution.

No earthly tīrtha is named; the verse highlights approaching Keśava in a cosmic setting.

Stotra (hymnic praise) is performed—devotional recitation as a means of invoking divine help.