Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 58

ततः सुसूक्ष्मदेहस्थं भूतं दृष्ट्वाब्रवीदिदम् । किमस्य त्वं महाभूत करिष्यसि वदस्व मे

tataḥ susūkṣmadehasthaṃ bhūtaṃ dṛṣṭvābravīdidam | kimasya tvaṃ mahābhūta kariṣyasi vadasva me

ครั้นแล้วเขาเห็นภูตผู้สถิตอยู่ในกายอันละเอียดนัก จึงกล่าวว่า “โอ้มหาภูต ผู้ยิ่งใหญ่ เจ้าจะกระทำสิ่งใดแก่ผู้นี้ จงบอกเราเถิด”

ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/ततः इति (ablatival adverb) — indeclinable adverb meaning 'then/from there'
सुसूक्ष्म-देह-स्थम्situated in a very subtle body
सुसूक्ष्म-देह-स्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + सूक्ष्म (प्रातिपदिक) + देह (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम्; समासः—(सुसूक्ष्मः देहः यस्य/यत्र) देहस्थः इति; qualifying 'भूतम्'
भूतम्the spirit/being
भूतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभावः; 'having seen'
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इदम्this (speech/these words)
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
अस्यof him/of this one
अस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक (contextual), षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; 'of him/this one'
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
महाभूतO great being
महाभूत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन; समासः—महच्च तत् भूतम् (कर्मधारय)
करिष्यसिwill do
करिष्यसि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट् (Simple future), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वदस्वtell/say
वदस्व:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (वदस्व)
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध) एकवचन; enclitic form; 'to me/for me' (dative sense in usage)

Narrator (implied Vaiśampāyana) quoting Śiva

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: river

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: A divine figure confronts a barely-visible spirit in a subtle body; the moment is frozen at the question—hand raised in inquiry, the bhūta hovering like a faint smoky form near the riverine wilderness.

Ś
Śiva
B
bhūta (spirit-being)

FAQs

Before punishment or release, dharmic authority investigates intention; even unseen forces are brought under accountable speech.

The Revā (Narmadā) region is the overarching sacred setting; no particular tīrtha is specified in this verse.

None; it is a narrative interrogation establishing moral accountability.