Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र करञ्जेश्वरमुत्तमम् । यत्र सिद्धो महाभागो दैत्यो लोकेषु विश्रुतः

śrīmārkaṇḍeya uvāca | tato gacchettu rājendra karañjeśvaramuttamam | yatra siddho mahābhāgo daityo lokeṣu viśrutaḥ

ศรีมารกันเฑยะกล่าวว่า: ต่อจากนั้น โอ้ราชันผู้เป็นใหญ่เหนือกษัตริย์ทั้งหลาย พึงไปยังกรัญเชศวรอันประเสริฐ ที่ซึ่งอสูรไทตยะผู้มีบุญยิ่ง อันเลื่องลือในโลกทั้งหลาย ได้บรรลุสิทธิ

श्रीमार्कण्डेयःthe venerable Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + मार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'श्री' इति उपपद-विशेषणेन युक्तः
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रम-वाचक क्रियाविशेषण (adverb of sequence)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तुindeed; but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोध-प्रदर्शक निपात (particle)
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (राज्ञाम् इन्द्रः)
करञ्जेश्वरम्Karañjeśvara (lord of Karañja)
करञ्जेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकरञ्ज + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (करञ्जस्य ईश्वरः)
उत्तमम्excellent; supreme
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (करञ्जेश्वरम्)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देश-वाचक सम्बन्धबोधक (relative adverb: where)
सिद्धःaccomplished; perfected
सिद्धः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक; कृदन्त-भाव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) 'सिध्/साध्' अर्थे—'accomplished'
महाभागःgreatly fortunate; illustrious
महाभागः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (दैत्यः)
दैत्यःa Daitya (demon)
दैत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
लोकेषुin the worlds
लोकेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), बहुवचन
विश्रुतःrenowned; famous
विश्रुतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + श्रु (धातु) → विश्रुत (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) 'well-heard' = renowned; विशेषणम् (दैत्यः)

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha: Karañjeśvara

Type: kshetra

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: Mārkaṇḍeya, seated as a venerable rishi, instructs Yudhiṣṭhira on the next stop: the Karañjeśvara shrine; in the background, a Śiva-liṅga beneath a karañja tree and the suggestion of the Revā’s flow; a daitya-ascetic figure implied as the famed siddha.

M
Mārkaṇḍeya
K
Karañjeśvara
Ś
Śiva
D
Daitya
R
Rājendra (king)

FAQs

Sacred geography is a path of transformation: even unlikely beings become siddha through contact with a Śiva-kṣetra.

Karañjeśvara—an eminent Śiva site introduced as the next destination in the Revā Khaṇḍa pilgrimage sequence.

A direct pilgrimage instruction: “one should go” (gacchet) to Karañjeśvara.