Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

युधिष्ठिर उवाच । कथं तात सुराः सर्वे दानवैर्बलवत्तरैः । निर्जितास्तत्र तीर्थे च स्नात्वा सिद्धिं परां गताः

yudhiṣṭhira uvāca | kathaṃ tāta surāḥ sarve dānavairbalavattaraiḥ | nirjitāstatra tīrthe ca snātvā siddhiṃ parāṃ gatāḥ

ยุธิษฐิระกล่าวว่า “ข้าแต่ท่านผู้ควรเคารพ เหล่าเทพทั้งปวงถูกทานวะผู้มีกำลังยิ่งกว่าปราบได้อย่างไร และกระนั้นเมื่อสรงน้ำ ณ ตีรถะนั้นแล้ว จึงบรรลุสิทธิอันสูงสุดได้อย่างไร”

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
कर्ता (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
कथम्how
कथम्:
प्रश्न/क्रियाविशेषण (Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नाव्यय (interrogative adverb)
तातO dear one/father
तात:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; स्नेहसम्बोधन (term of address)
सुराःgods
सुराः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
कर्ता-विशेषण (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘सुराः’)
दानवैःby the Dānavas
दानवैः:
कर्ता (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
बलवत्तरैःstronger/more powerful
बलवत्तरैः:
कर्ता-विशेषण (Agent-qualifier)
TypeAdjective
Rootबलवत् (प्रातिपदिक) (तुलनात्मक: बलवत्तर)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘दानवैः’)
निर्जिताःdefeated
निर्जिताः:
क्रिया-विशेष्य (Predicate participle)
TypeVerb
Rootनिर् + √जि (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण/क्रियाविशेषण (Adverbial locative)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
तीर्थेat the tīrtha
तीर्थे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
and
:
सम्बन्ध/समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
पूर्वक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Root√स्ना (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल
सिद्धिम्attainment
सिद्धिम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
पराम्supreme
पराम्:
कर्मविशेषण (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘सिद्धिम्’)
गताःwent/attained
गताः:
क्रिया-विशेष्य (Predicate participle)
TypeVerb
Root√गम् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; कर्तरि प्रयोग (as predicate of ‘सुराः’)

Yudhiṣṭhira

Tirtha: Devatīrtha

Type: tirtha

Listener: Mārkaṇḍeya

Scene: A royal figure (Yudhiṣṭhira) respectfully questions the sage; behind them, a faint vision of gods routed by Dānavas, then the same gods bathing at a luminous ford—two scenes contrasted.

Y
Yudhiṣṭhira
S
Surāḥ (gods)
D
Dānavāḥ
T
Tīrtha (Devatīrtha context)

FAQs

Worldly defeat does not block spiritual ascent; tīrtha and tapas can restore divine strength and inner perfection.

The question refers back to Devatīrtha in the Revā Khaṇḍa narrative.

Bathing (snāna) at the tīrtha is presented as the decisive act linked to ‘parā siddhi’.