Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

युधिष्ठिर उवाच । कोऽसौ द्विजवरश्रेष्ठः सिद्धस्तत्र महामुने । दारुकेति सुतः कस्य एतन्मे वक्तुमर्हसि

yudhiṣṭhira uvāca | ko'sau dvijavaraśreṣṭhaḥ siddhastatra mahāmune | dāruketi sutaḥ kasya etanme vaktumarhasi

ยุธิษฐิระกล่าวว่า: “โอ้มหามุนี ผู้ใดเล่าคือพราหมณ์ผู้เลิศที่บรรลุสิทธิ ณ ที่นั้น? ‘ดารุกะ’ เขาเป็นบุตรของผู้ใด? ขอท่านโปรดบอกแก่ข้าพเจ้า”

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम
कःwho?
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
असौthat (person)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
द्विजवरश्रेष्ठःthe foremost among excellent brāhmaṇas
द्विजवरश्रेष्ठः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज-वर-श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (द्विजेषु वरः, तेषां श्रेष्ठः)
सिद्धःthe siddha/perfected one
सिद्धः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
महामुनेO great sage
महामुने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहामुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (महान् मुनिः)
दारुकDāruka
दारुक:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदारुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (इति-पूर्वक नामनिर्देशः)
इतिthus/called
इति:
Sambandha (Quotative/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/नामनिर्देशक-निपातः
सुतःson
सुतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
कस्यof whom?
कस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (here: dative ‘to me’)
वक्तुम्to tell
वक्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययभावः; प्रयोजनार्थकः
अर्हसिyou are able/ought
अर्हसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम

Yudhiṣṭhira

Tirtha: Dāru-tīrtha (context)

Type: ghat

Listener: Śrī Mārkaṇḍeya

Scene: Yudhiṣṭhira, seated respectfully, questions Mārkaṇḍeya; behind them the Narmadā flows, indicating the setting of the tīrtha discourse; the mood is attentive and contemplative.

Y
Yudhiṣṭhira
M
Mārkaṇḍeya (implied addressee: mahāmune)
D
Dāruka
S
Siddha

FAQs

In tīrtha-māhātmya narratives, spiritual authority is often established through the life-story and lineage of the realized practitioner.

Dāru-tīrtha on the Narmadā’s northern bank (introduced in the preceding verse).

None; the verse is an inquiry that sets up the tīrtha’s glorification through a saint’s biography.