Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

मार्कण्डेय उवाच । एतस्मिन्नन्तरे रुद्रो नर्मदातटमास्थितः । क्रीडते ह्युमया सार्द्धं नारदस्तत्र चागतः

mārkaṇḍeya uvāca | etasminnantare rudro narmadātaṭamāsthitaḥ | krīḍate hyumayā sārddhaṃ nāradastatra cāgataḥ

มารกัณฑेयกล่าวว่า: ในกาลนั้น รุทระประทับอยู่ ณ ฝั่งแม่น้ำนรมทา ทรงสำราญกีฬากับอุมา และนารทก็ได้มาถึง ณ ที่นั้นด้วย

मार्कण्डेयःMārkaṇḍeya
मार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्
अन्तरेin the interval, meanwhile
अन्तरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; ‘अन्तरे’ = in the interval
रुद्रःRudra (Śiva)
रुद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
नर्मदा-तटम्the bank of the Narmadā
नर्मदा-तटम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक) + तट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (नर्मदायाः तटम्)
आस्थितःhaving taken position, standing
आस्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootआ + √स्था (धातु) → आस्थित (कृदन्त, क्त)
Formभूतकालिक-कर्तरि कृदन्तः (past participle, active sense); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
क्रीडतेplays, sports
क्रीडते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√क्रीड् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्; आत्मनेपदम्
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः (particle), अव्ययम्
उमयाwith Umā
उमया:
Sahakari (Associate/सहकारी)
TypeNoun
Rootउमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्
सार्धम्together (with)
सार्धम्:
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; सहार्थक-अव्ययम् (indeclinable meaning ‘together with’)
नारदःNārada
नारदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
आगतःcame, arrived
आगतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootआ + √गम् (धातु) → आगत (कृदन्त, क्त)
Formभूतकालिक-कर्तरि कृदन्तः (past participle, active sense); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: river

Scene: On a lush riverbank, Rudra with ash-smeared body and crescent moon sports with Umā; Nārada arrives from the sky-path, vīṇā in hand, approaching with folded palms; Narmadā flows serenely behind.

M
Mārkaṇḍeya
R
Rudra (Śiva)
U
Umā (Pārvatī)
N
Nārada
N
Narmadā (Revā)

FAQs

The verse frames the Narmadā riverbank as a sanctified space where divine presence and instruction naturally manifest.

The Revā (Narmadā) riverbank, a central sacred landscape of the Revā Khaṇḍa.

No explicit ritual is stated in this verse; it sets the sacred scene for the ensuing teaching.