Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 98

पादुकोपानहौ छत्रं पुण्यानि व्यञ्जनानि च । पादाभ्यङ्गं शिरोऽभ्यङ्गं स्नानं शय्यासनानि च

pādukopānahau chatraṃ puṇyāni vyañjanāni ca | pādābhyaṅgaṃ śiro'bhyaṅgaṃ snānaṃ śayyāsanāni ca

รองเท้าแตะและรองเท้า, ร่ม, และอาหารอันเป็นกุศล; การนวดเท้าและนวดศีรษะ, การอาบน้ำ, และการถวายเตียงกับที่นั่ง—สิ่งเหล่านี้ก็เป็นทานมีบุญเช่นกัน

पादुकsandals
पादुक:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपादुका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; समासपूर्वपद (द्वन्द्वसमासे)
उपानहौshoes/footwear (pair)
उपानहौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउपानह् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), द्विवचन; पादुक-उपानहौ इति इतरेतर-द्वन्द्वः (द्विवचन)
छत्रम्umbrella
छत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootछत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
पुण्यानिmeritorious; auspicious
पुण्यानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन; विशेषणम् (व्यञ्जनानि)
व्यञ्जनानिcondiments; side-dishes
व्यञ्जनानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootव्यञ्जन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन
and
:
Sambandha/Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
पादाभ्यङ्गम्foot-massage/anointing of the feet
पादाभ्यङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाद + अभ्यङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे नपुंसकं सामान्यं), द्वितीया (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पादयोः अभ्यङ्गः)
शिरःhead
शिरः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; सन्ध्यन्तरगतं (शिरोऽभ्यङ्गम्)
अभ्यङ्गम्anointing/massage
अभ्यङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअभ्यङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे नपुंसकं), द्वितीया (कर्म), एकवचन; शिरः + अभ्यङ्गम् इति षष्ठी-तत्पुरुषार्थः (शिरसः अभ्यङ्गः)
स्नानम्bath
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
शय्याbed
शय्या:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशय्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासपूर्वपद (द्वन्द्वसमासे)
आसनानिseats (bed and seats)
आसनानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन; शय्या-आसनानि इति समाहार-द्वन्द्वः (एकवचन अपेक्षितं, परन्तु बहुवचनप्रयोगः—वस्तुसमूहः)
and
:
Sambandha/Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

Unspecified (Revā Khaṇḍa instructional voice)

Tirtha: Revā-yātrā (Narmadā pilgrimage)

Type: kshetra

Scene: A dharmaśālā by the river distributes sandals and umbrellas; volunteers offer head/foot oil-massage and prepare bathing; beds and low seats are arranged for weary pilgrims; trays of wholesome foods are served.

FAQs

Charity includes both objects and compassionate service—relieving fatigue and supporting dignity is praised as puṇya.

The Revā (Narmadā) milieu is implied; the verse emphasizes dharmic giving rather than a particular tīrtha.

Dāna of footwear, umbrella, food, beds/seats, and sevā acts like oil-massage and arranging baths.