Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 73

बाण उवाच । ब्रह्मपुत्रं सतेजस्कं दुःसहं दुरतिक्रमम् । प्रवेशय महाभागं किमर्थं वारितो बहिः

bāṇa uvāca | brahmaputraṃ satejaskaṃ duḥsahaṃ duratikramam | praveśaya mahābhāgaṃ kimarthaṃ vārito bahiḥ

พาณะกล่าวว่า “จงให้บุตรแห่งพรหม ผู้รุ่งเรือง ทรงเดช น่าเกรงขาม และไม่ควรถูกขัดขวางนั้น เข้ามาเถิด โอ้ผู้มีบุญ เหตุใดจึงกีดกันท่านไว้ภายนอก?”

बाणःBāṇa
बाणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ब्रह्मपुत्रम्Brahmā’s son
ब्रह्मपुत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—ब्रह्मणः पुत्रः (षष्ठी-तत्पुरुष)
सतेजस्कम्radiant/possessing great brilliance
सतेजस्कम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसतेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—सत् तेजो यस्य सः (having great/splendid energy)
दुःसहम्hard to bear
दुःसहम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुःसह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपसर्ग-समासः—दुः + सह (hard to endure)
दुरतिक्रमम्hard to overcome
दुरतिक्रमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुरतिक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपसर्ग-समासः—दुर् + अतिक्रम (hard to surpass/cross)
प्रवेशयadmit/let (him) enter
प्रवेशय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-विश् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद; causative sense not intended here (simple ‘admit/let enter’)
महाभागम्the noble one
महाभागम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—महान् भागः/भाग्यं यस्य (honoured/fortunate)
किमर्थम्why/for what reason
किमर्थम्:
Hetu-prashna (Reason interrogative/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootकिमर्थम् (अव्यय)
Formप्रश्नवाचक-अव्यय; अव्ययीभावः—किम् + अर्थम् = for what reason?
वारितः(he is) stopped/kept back
वारितः:
Karta (logical subject of passive/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवारित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वृ/वार् ‘to restrain’)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘having been stopped’
बहिःoutside
बहिः:
Desha-adhikaraṇa (Place adjunct/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootबहिः (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)

Bāṇa

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha-māhātmya frame

Type: kshetra

Scene: Bāṇa addresses the doorkeeper with decisive authority, insisting that the radiant Brahmā-born sage be admitted immediately.

B
Bāṇa
B
Brahmaputra (Nārada)
B
Brahmā

FAQs

Honoring exalted sages is part of dharma; obstructing them is both improper and spiritually perilous, regardless of one’s power.

No specific tīrtha is mentioned; the focus is dharma of reception and reverence within the Revā Khaṇḍa narrative.

No explicit rite is prescribed; the implied dharma is proper reception (satkāra) and allowing entry to a revered guest.