Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 152

निखनेत्प्रतिमां मध्ये माधूकीं मधुकस्य च । तत्रस्थं पूजयेत्सर्वमुमादेहार्द्धधारिणम्

nikhanetpratimāṃ madhye mādhūkīṃ madhukasya ca | tatrasthaṃ pūjayetsarvamumādehārddhadhāriṇam

ณกึ่งกลางสถานที่นั้น พึงประดิษฐานรูปเคารพแห่งมาธูกี (มธุคะ) และต้นมธุไว้ แล้ว ณ ที่นั้นพึงบูชาองค์ศิวะผู้ทรงกายครึ่งหนึ่งเป็นพระอุมา คืออรรธนารีศวร ด้วยพิธีกรรมครบถ้วนทุกประการ

nikhanetshould bury/dig in
nikhanet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkhan (√खन् धातु) + नि- (उपसर्ग)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular)
pratimāman image/idol
pratimām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpratimā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचनम्
madhyein the middle
madhye:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmadhya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), सप्तमी विभक्ति (Locative/7th), एकवचनम्; अव्ययीभावार्थे (locative of place: 'in the middle')
mādhūkīm(a) Mādhūkī (tree/plant)
mādhūkīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmādhūkī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचनम्
madhukasyaof the madhuka (tree)
madhukasya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmadhuka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), एकवचनम्
caand
ca:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
sthamstanding/placed (there)
stham:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsthā (√स्था धातु) + -ta (क्त प्रत्यय)
Formक्तान्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying the object to be worshipped)
pūjayetshould worship
pūjayet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpūj (√पूज् धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
sarvamall/entire
sarvam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचनम्; विशेषणम्
umādehārddhadhāriṇamthe bearer of half of Umā’s body (Ardhanārīśvara)
umādehārddhadhāriṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootumā (प्रातिपदिक) + deha (प्रातिपदिक) + ardha (प्रातिपदिक) + dhārin (धारिन् प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुषः: उमाया देहस्य अर्धं धारयति इति), पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचनम्

Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking to the sages (deduced)

Tirtha: Mādhūkāvāsa (implied) in Revā-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A sanctified clearing in a Narmadā-side grove: the central pit/altar where a Madhūka-related image is set; before it stands Ardhanārīśvara icon, half Umā, half Śiva, attended by a worshipping couple with lamps, flowers, and red kuṅkuma.

M
Mādhūkī/Madhūka
M
Madhuvṛkṣa
U
Umā
A
Ardhanārīśvara (Śiva)

FAQs

The vow culminates in recognizing Śiva’s inclusive wholeness—divinity that unites Śiva and Umā as one reality.

A consecrated Madhu-tree site within the Revā Khaṇḍa’s Narmadā sacred geography is implied.

Install an icon connected with the Madhūka/Madhu-tree and worship Śiva as Umādehārddhadhārī (Ardhanārīśvara) with complete offerings.