Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 72

इन्द्रेशं वालुकेशं च देवेशं शक्रमेव च । नागेश्वरं गौतमेशमहल्यातीर्थमुत्तमम्

indreśaṃ vālukeśaṃ ca deveśaṃ śakrameva ca | nāgeśvaraṃ gautameśamahalyātīrthamuttamam

(ที่นั่นมี) อินทเรศะ และ วาลุเกศะ; เทเวศะ และยังมี ศักระ (อินทรา) ด้วย. (ที่นั่นมี) นาเคศวร และ โคตเมศะ และยังมี อหัลยา-ตีรถะ อันประเสริฐ

इन्द्रेशम्Indreśa
इन्द्रेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (इन्द्रस्य ईशः)
वालुकेशम्Vālukeśa
वालुकेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवालुक (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वालुकस्य ईशः)
and
:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
देवेशम्Deveśa
देवेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानां ईशः)
शक्रम्Śakra (Indra)
शक्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एवindeed/just
एव:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic/restrictive particle)
and
:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
नागेश्वरम्Nāgeśvara
नागेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (नागस्य ईश्वरः)
गौतमेशम्Gautameśa
गौतमेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगौतम (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (गौतमस्य ईशः)
अहल्यातीर्थम्Ahalyā-tīrtha
अहल्यातीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअहल्या (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अहल्यायाः तीर्थम्)
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced; not explicit in snippet)

Tirtha: Indreśa; Vālukeśa; Deveśa; Śakra; Nāgeśvara; Gautameśa; Ahalyā-tīrtha

Type: kshetra

Scene: A riverbank with sandy stretches (Vālukeśa) and multiple small shrines: Indreśa and Śakra marked with vajra banners; Deveśa with a deva-assembly motif; Nāgeśvara with serpent canopy; Gautameśa with sage Gautama; Ahalyā-tīrtha with a woman figure emerging from stone/curse into purity, bathed by river light.

I
Indreśa
V
Vālukeśa
D
Deveśa
Ś
Śakra (Indra)
N
Nāgeśvara
G
Gautameśa
A
Ahalyā-tīrtha

FAQs

Holy places preserve the memory of devas and ṛṣis; visiting them aligns the pilgrim with divine order and ancestral dharma.

Indreśa, Vālukeśa, Deveśa/Śakra-associated sites, Nāgeśvara, Gautameśa, and Ahalyā-tīrtha are praised within the Revā region.

None explicitly; the verse’s function is tīrtha-praise through naming, a common Purāṇic mode of conveying merit.