Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6

कथं केनात्र शक्यन्ते वक्तुं वर्षशतैरपि । तथाप्यत्र मुनिश्रेष्ठाः प्रोक्तं पार्थाय वै यथा

kathaṃ kenātra śakyante vaktuṃ varṣaśatairapi | tathāpyatra muniśreṣṭhāḥ proktaṃ pārthāya vai yathā

สิ่งเหล่านี้จะกล่าวได้อย่างไร และใครเล่าจะกล่าวได้ ณ ที่นี้—แม้ใช้เวลานับร้อยปี? ถึงกระนั้น โอ้เหล่ามุนีผู้ประเสริฐ ข้าพเจ้าจะกล่าว ณ ที่นี้ตามที่ได้สอนแก่ปารถะโดยแท้จริง

कथम्how
कथम्:
Sambandha/Modifier (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
केनby whom / by what means
केन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb: here)
शक्यन्तेare possible, can be
शक्यन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√शक् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive), आत्मनेपद
वक्तुम्to describe/say
वक्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय (infinitive): 'to speak'
वर्ष-शतैःby hundreds of years
वर्ष-शतैः:
Karana (Instrument/Measure/करण)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'वर्षाणां शतानि' (hundreds of years)
अपिeven
अपि:
Sambandha/Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (even/also)
तथापिnevertheless
तथापि:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय) + अपि (अव्यय)
Formअव्यय; विरोधार्थक (concessive: nevertheless)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
मुनि-श्रेष्ठाःthe best sages
मुनि-श्रेष्ठाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय: 'श्रेष्ठा मुनयः'
प्रोक्तम्was spoken, was stated
प्रोक्तम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र (उपसर्ग) + √वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि भावः (it was said)
पार्थायto Pārtha (Arjuna)
पार्थाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha/Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
यथाas, just as
यथा:
Sambandha/Modifier (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक/यथार्थक (as, in the manner that)

Sūta (Lomaharṣaṇa/Sauti)

Listener: Sages (muni-śreṣṭhāḥ)

Scene: The narrator bows slightly, acknowledging the impossibility of full enumeration; behind him, a faint vision of Arjuna (Pārtha) receiving earlier instruction appears like a memory-panel; sages listen attentively.

P
Pārtha
M
Munis (sages)

FAQs

Accept humble summaries as gateways: even brief tīrtha-teachings, when rooted in lineage, carry transformative merit.

No single tīrtha; the verse underscores the innumerable Narmadā tīrthas and the need to present them concisely.

None; it is a methodological note about narration.