Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 56

मणिनागेश्वरं नाम मणिनद्याश्च सङ्गमः । तिलकेश्वरतीर्थं च गौतमेशमतः परम्

maṇināgeśvaraṃ nāma maṇinadyāśca saṅgamaḥ | tilakeśvaratīrthaṃ ca gautameśamataḥ param

มีเทวสถานนาม มณินาเคศวร และสังฆมะกับแม่น้ำมณิ; อีกทั้ง ติลเกศวร-ตีรถะ และต่อจากนั้นคือ โคตเมศะ

मणिनागेश्वरम्Maṇināgeśvara (name)
मणिनागेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमणिनाग-ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'मणिनागस्य ईश्वरः' षष्ठी-तत्पुरुषः
नामby name
नाम:
Sambandha (Apposition marker)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय (quotative: 'by name')
मणिनद्याःof the Maṇi river
मणिनद्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमणिनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
सङ्गमःconfluence
सङ्गमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तिलकेश्वरतीर्थम्Tilakeśvara-tīrtha (name)
तिलकेश्वरतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतिलक-ईश्वर-तीर्थ (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'तिलकेश्वरस्य तीर्थम्' षष्ठी-तत्पुरुषः
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
गौतमेशम्Gautameśa (name)
गौतमेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगौतम-ईश (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'गौतमस्य ईशः' षष्ठी-तत्पुरुषः
अतःthereafter
अतः:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb; 'thereafter/from there')
परम्further, next
परम्:
Sambandha (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् 'further/next'

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Maṇināgeśvara and Maṇi-nadī-saṅgama; Tilakeśvara-tīrtha; Gautameśa

Type: sangam

Scene: A dramatic confluence: the Maṇi river joins the larger stream; a liṅga under a serpent-hood canopy (Maṇināgeśvara); Tilakeśvara shrine with a forehead-tilaka motif on the liṅga; Gautameśa with sage Gautama depicted in penance nearby.

M
Maṇināgeśvara
M
Maṇi-nadī
T
Tilakeśvara-tīrtha
G
Gautameśa

FAQs

Confluences and liṅga-shrines are treated as concentrated fields of purity, guiding pilgrims to seek sanctity through sacred waters and Śiva-worship.

Maṇināgeśvara, the Maṇi River confluence, Tilakeśvara-tīrtha, and Gautameśa.

No explicit prescription; the saṅgama reference implies snāna and offerings customary at river confluences.