Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 103

बकेश्वरतीर्थं च कपालेशं तथैव च । मार्कण्डं कपिलेशं च एरण्डीसङ्गमस्तथा

bakeśvaratīrthaṃ ca kapāleśaṃ tathaiva ca | mārkaṇḍaṃ kapileśaṃ ca eraṇḍīsaṅgamastathā

และมีตถีรถะบเกศวร อีกทั้งกปาเลศะ; มีมารกัณฑะและกปิเลศะด้วย; และยังมีสังฆมะอิรัณฑี (Eraṇḍī-saṅgama) อันศักดิ์สิทธิ์

बकेश्वरतीर्थम्Bakeśvara sacred ford
बकेश्वरतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबकेश्वर + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (बकेश्वरस्य तीर्थम्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
कपालेशम्Kapāleśa (a shrine/linga)
कपालेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकपालेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ (thus/likewise)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
मार्कण्डम्Mārkaṇḍa (tīrtha/shrine)
मार्कण्डम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमार्कण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कपिलेशम्Kapileśa (a shrine/linga)
कपिलेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकपिलेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
एरण्डीसङ्गमःthe confluence at Eraṇḍī
एरण्डीसङ्गमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएरण्डी + सङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (एरण्ड्याः सङ्गमः)
तथाalso/likewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थ (likewise)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Bakeśvara-tīrtha; Kapāleśa; Mārkaṇḍa; Kapileśa; Eraṇḍī-saṅgama

Type: sangam

Listener: Mahārṣayaḥ (assembly of sages)

Scene: A pilgrim-party walks along the Narmadā bank; multiple small shrines/liṅgas appear as a sequence—Bakeśvara, Kapāleśa, Mārkaṇḍa, Kapileśa—ending at a visible confluence labeled Eraṇḍī-saṅgama.

R
Revā (Narmadā)
B
Bakeśvara Tīrtha
K
Kapāleśa
M
Mārkaṇḍa
K
Kapileśa
E
Eraṇḍī-saṅgama

FAQs

Śaiva tīrthas and river-confluences are portrayed as concentrated zones of punya where devotion and sacred travel purify the pilgrim.

Bakeśvara-tīrtha, Kapāleśa, Mārkaṇḍa, Kapileśa, and the Eraṇḍī-saṅgama confluence.

No ritual is specified in this verse; it continues the enumerative praise of tīrthas.