Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 8

तत्र पार्थ तपश्चक्रे निराहारा जितव्रता । कृच्छ्रातिकृच्छ्रपाराकमहासांतपनादिभिः

tatra pārtha tapaścakre nirāhārā jitavratā | kṛcchrātikṛcchrapārākamahāsāṃtapanādibhiḥ

ณ ที่นั้น โอ้ โอรสแห่งปฤถา นางบำเพ็ญตบะ—อดอาหาร มั่นคงในพรต—ประกอบวัตรอันเคร่งครัด เช่น กฤจฉระ อติกฤจฉระ ปารากะ และมหาสานตปนะ เป็นต้น

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
पार्थO Pārtha
पार्थ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootpārtha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
तपःausterity
तपः:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
चक्रेperformed
चक्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
निराहाराwithout food/fasting
निराहारा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिर् + आहार (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
जितव्रताsteadfast in vows
जितव्रता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootजित (कृदन्त) + व्रत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘one whose vows are mastered/kept’ विशेषण
कृच्छ्रातिकृच्छ्रपाराकमहासांतपनादिभिःby (various) severe penances such as kṛcchra etc.
कृच्छ्रातिकृच्छ्रपाराकमहासांतपनादिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकृच्छ्र + अतिकृच्छ्र + पाराक + महासांतपन + आदि (प्रातिपदिक-समूह)
Formनपुंसकलिङ्ग (तपःप्रकार-समूह), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; ‘by (means of) kṛcchra, atikṛcchra, pārāka, mahāsāṃtapana, etc.’

Narrator (contextual Purāṇic narrator addressing Yudhiṣṭhira/Arjuna as ‘Pārtha’)

Tirtha: Revā–Sāgara Saṅgama

Type: sangam

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: On a sandy confluence bank, the woman sits in padmāsana on kusa grass, thin from fasting, surrounded by ritual implements (kamandalu, rudrākṣa), with the river meeting the sea behind her.

P
Pārtha

FAQs

Steadfast vows and disciplined austerity are presented as a means of inner purification and divine grace.

The setting belongs to the Revā Khaṇḍa (Narmadā/Revā sacred region), though this verse emphasizes penance rather than naming a specific tīrtha.

Observance of classical expiatory vratas such as Kṛcchra, Atikṛcchra, Pārāka, and Mahāsāntapana, along with fasting.