Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

चित्रसेनस्य दौहित्री विद्यानन्दमृषिं गता । वव्रे ते स्वीकृता तेन दशवर्षाणि तं श्रिता

citrasenasya dauhitrī vidyānandamṛṣiṃ gatā | vavre te svīkṛtā tena daśavarṣāṇi taṃ śritā

นางเป็นหลานสาวของจิตรเสน นางไปหา ฤๅษีวิทยานันทะ เลือกท่านเป็นสามี และท่านรับนางไว้; นางพำนักกับท่านตลอดสิบปี

चित्रसेनस्यof Citrasena
चित्रसेनस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootचित्रसेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
दौहित्रीgranddaughter (daughter’s daughter)
दौहित्री:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदौहित्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विद्यानन्दम्Vidyānanda (name)
विद्यानन्दम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविद्यानन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—विद्यायाः आनन्दः (षष्ठी-तत्पुरुष) / नाम
ऋषिम्the sage
ऋषिम्:
Samānādhikaraṇa (Appositional/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विद्यानन्दम् इत्यस्य समानाधिकरणम्
गताhaving gone; approached
गता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे—‘gone/approached’
वव्रेchose; requested (as husband)
वव्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
तेhim
ते:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया/चतुर्थी-बहुवचनरूपे सम्भवम्; अत्र ‘तं’ इत्यर्थे—द्वितीया-एकवचनस्य वैदिक/प्राकृत-प्रभावितं रूपम् (object-pronoun)
स्वीकृताaccepted
स्वीकृता:
Kriya (Result-state/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्वी + कृ (धातु)
Formक्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘accepted (as wife)’
तेनby him
तेन:
Karana (Instrument/Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
दशवर्षाणिten years
दशवर्षाणि:
Kāla-adhikaraṇa (Time-span/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootदश + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—दश (संख्या) + वर्षाणि (द्विगु)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
श्रिताhaving stayed with; resorted to
श्रिता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रि (धातु)
Formक्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having resorted to/attached to’

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Alikā-tīrtha

Type: kshetra

Listener: a king (nṛpa)

Scene: Alikā, adorned as a celestial maiden, approaches the serene sage Vidyānanda in his riverside hermitage; the moment of ‘choosing’ is depicted as a garland exchange, while the sage’s acceptance is calm and restrained, foreshadowed by a faint ominous shadow.

C
Citrasena
A
Alikā (implied)
V
Vidyānanda Ṛṣi

FAQs

Choices made in relationship and dharma create long karmic arcs that later unfold within tīrtha legends.

The verse is part of the Alikā Tīrtha origin account in Revā Khaṇḍa.

No direct rite is prescribed here; it provides the narrative prelude establishing the tīrtha’s backstory.