Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

मार्कण्डेय उवाच । ततः क्रोशान्तरे पार्थ तीर्थं कोटीश्वरं परम् । यत्र स्नानं च दानं च जपहोमार्चनादिकम् । भक्त्या कृतं नरैस्तत्र सर्वं कोटिगुणं भवेत्

mārkaṇḍeya uvāca | tataḥ krośāntare pārtha tīrthaṃ koṭīśvaraṃ param | yatra snānaṃ ca dānaṃ ca japahomārcanādikam | bhaktyā kṛtaṃ naraistatra sarvaṃ koṭiguṇaṃ bhavet

มารกัณฑेयกล่าวว่า: โอ้ปารถะ ต่อจากนั้นไปในระยะหนึ่งโกรศ มีทิรถะอันประเสริฐชื่อโกฏีศวร ที่นั่นการอาบน้ำศักดิ์สิทธิ์ การให้ทาน และการปฏิบัติอย่างชปะ โหมะ อรจน เป็นต้น เมื่อกระทำด้วยศรัทธา ย่อมบังเกิดผลทวีคูณเป็นโกฏิเท่า

mārkaṇḍeyaḥMārkaṇḍeya
mārkaṇḍeyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmārkaṇḍeya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचनम्
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; धातुः—वच् (2/अदादि)
tataḥthen; from there
tataḥ:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formअपादान/क्रमवाचक-अव्यय (from there/then)
krośa-antarewithin a krośa (distance)
krośa-antare:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkrośa (प्रातिपदिक) + antara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/अधिकरण), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः: ‘क्रोशस्य अन्तरम्’ (within a krośa distance)
pārthaO Pārtha (Arjuna)
pārtha:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootpārtha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचनम्
tīrthama sacred ford/place
tīrtham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता/वर्ण्य), एकवचनम्
koṭīśvaramKoṭīśvara (name of the tīrtha/deity)
koṭīśvaram:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkoṭīśvara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः: ‘कोटीनाम् ईश्वरः’ (Lord of crores)
paramsupreme
param:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying tīrtham)
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formसम्बन्ध/देशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)
snānambathing
snānam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsnāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्
caand
ca:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
dānamcharity
dānam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्
caand
ca:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
japa-homa-arcana-ādikamjapa, homa, worship, etc.
japa-homa-arcana-ādikam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootjapa (प्रातिपदिक) + homa (प्रातिपदिक) + arcana (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक) + ka (तद्धित)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्; समासः—द्वन्द्व (समाहार-द्वन्द्व) + ‘आदि’ (etc.)
bhaktyāwith devotion
bhaktyā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbhakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/करण), एकवचनम्
kṛtamdone, performed
kṛtam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootkṛ (धातु)
Formक्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्; धातुः—कृ (8/तनादि); ‘(यत् कर्म) कृतम्’
naraiḥby men
naraiḥ:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/कर्ता-करण), बहुवचनम्
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (there)
sarvameverything
sarvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्
koṭi-guṇama crore-fold
koṭi-guṇam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkoṭi (प्रातिपदिक) + guṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः: ‘कोट्या गुणः’ (multiplied by a crore)
bhavetwould become
bhavet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; धातुः—भू (1/भ्वादि)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Koṭīśvara

Type: kshetra

Listener: Pārtha (Arjuna)

Scene: Mārkaṇḍeya points out Koṭīśvara one krośa ahead; pilgrims bathe, give alms, chant japa, and tend a small homa fire near a liṅga shrine; a symbolic cascade of ‘millionfold’ light radiates outward.

M
Mārkaṇḍeya
K
Koṭīśvara
N
Narmadā (Revā)
P
Pārtha

FAQs

Bhakti amplifies ritual acts; at certain tīrthas, devotion-filled practice yields extraordinarily multiplied spiritual fruit.

Koṭīśvara Tīrtha, a supremely praised sacred ford in the Revā (Narmadā) region.

Snāna (bathing), dāna (charity), japa, homa, and arcana (worship), performed with devotion.