Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 10

तेन स स्थापितो देवः स्वनाम्ना भरतर्षभ । तिलादेश्वरसंज्ञां च प्राप लोकादपि प्रभुः

tena sa sthāpito devaḥ svanāmnā bharatarṣabha | tilādeśvarasaṃjñāṃ ca prāpa lokādapi prabhuḥ

โอ้ผู้ประเสริฐดุจโคแห่งวงศ์ภารตะ เขาได้อัญเชิญและสถาปนาเทวะนั้น พร้อมตั้งนามตามตนเอง; และพระผู้เป็นเจ้าก็เป็นที่เลื่องลือในโลกด้วยนามว่า ‘ติลาเทศวร’ ด้วย

तेनby that (by him/it)
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-शब्दः; नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचनम्; करणम् (instrumental)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-शब्दः; पुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचनम्
स्थापितःwas installed/established
स्थापितः:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + णिच्; स्थापित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle, क्त); पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगे विधेय-विशेषणम्
देवःthe deity
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचनम्
स्वनाम्नाby (his) own name
स्वनाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (स्वस्य नाम = own name); नपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचनम् (नाम्ना)
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभरत (प्रातिपदिक) + ऋषभ (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधनम्; पुंलिङ्गे सम्बोधन-एकवचनम्; कर्मधारयः (भरतानाम् ऋषभः)
तिलादेश्वरसंज्ञाम्the name ‘Tilādeśvara’
तिलादेश्वरसंज्ञाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतिल (प्रातिपदिक) + अधीश्वर (प्रातिपदिक) + संज्ञा (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः/समासः (तिलाधीश्वरस्य संज्ञा); स्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
प्रापobtained/received
प्राप:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुषः (3rd person) एकवचनम्; परस्मैपदम्
लोकात्from the world
लोकात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे पञ्चमी (5th/पञ्चमी) एकवचनम्; अपादानम् (ablative)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात-अव्ययम् (particle: also/even)
प्रभुःthe Lord
प्रभुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचनम्

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (contextual deduction)

Tirtha: Tilādeśvara-tīrtha

Type: kshetra

Listener: A royal interlocutor addressed as Bharatarṣabha

Scene: A revered patron-sage/king installs a Śiva-liṅga on the bank of Revā; priests perform consecration rites; the shrine receives the name Tilādeśvara as devotees witness the auspicious moment.

T
Tilādeśvara (Śiva-liṅga/title)
Ī
Īśvara/Prabhu (Śiva, implied)

FAQs

A tīrtha’s sanctity is intensified through deity-installation (liṅga-pratiṣṭhā) and the devotee’s lasting relationship with the Lord.

Tilādeśvara, a Śaiva sacred spot in the Revā Khaṇḍa’s Narmadā landscape.

Deity installation/establishment (sthāpana) and conferral of a sacred name—key elements of liṅga-pratiṣṭhā tradition.